Demerara-raam

Een demerara-raam is een scharnierend bovenlicht met schuine louvres en vaak een onderliggende bak die lucht en zoninstraling reguleert.

Betekenis

Een demerara-raam is een raam of venster met louvres (lamellenpanelen) die aan de bovenkant scharnieren; het onderste deel van het kozijn steekt vaak iets naar buiten en onder de schuingeplaatste panelen bevindt zich meestal een bak met zijopeningen. De schuine louvres verminderen direct zonlicht, verhogen luchttoegang en kunnen de binnenkomende lucht voorkoelen.

Toepassing

Het demerara-raam komt voor in koloniale en subtropische bouwstijlen en dient voor combinatie van zonwering, ventilatie en koeling.

  • Ventileer door de openingen tussen de latjes en in de demerara-bak lucht naar binnen te laten.
  • Verminder directe zoninstraling zonder volledige verduistering.
  • Voorzie aanvullende koeling door water, ijs of planten in de bak te plaatsen, die de lucht vooraf doen afkoelen.
  • Esthetische toepassing bij koloniale en eiland-stijlen; veelvuldig toegepast op verdiepingen.

Aandachtspunten

  • Zorg dat stokken of klemmen waarmee het louvrepaneel wordt vastgezet veilig en degelijk werken wanneer het paneel in meerdere standen wordt geplaatst.
  • Houd rekening met biodiversiteit: grotere openingen (bijvoorbeeld wanneer het paneel verder openstaat) kunnen dieren toelaten.
  • Plaatsing op verdiepingen voorkomt directe inkijk en maakt gebruik van veranda's op gelijkvloers overbodig.
  • Bij gebruik van water of planten in de bak hebben poreuze aardewerken potten sneller verdampingseffect.

Onderdelen

  • Louvrepanelen: schuingeplaatste lamellen (soms vaste, soms beweegbare schoepen).
  • Demerara-bak: bak onder de louvres met openingen aan de zijkanten voor extra luchttoevoer.
  • Stokken: eenvoudige steunstokken om het louvrepaneel in een meer horizontale stand te zetten.
  • Bovenlicht: soms aanwezig als vast of glazen element voor extra daglicht.

Materialen / uitvoeringsvormen

  • Traditioneel werd pitch pine gebruikt vanwege het harde, minder werkende kernhout.
  • Moderne uitvoeringen bestaan ook in materialen zoals aluminium.
  • In de Georgian style komt men vaak twaalf latjes per louvrepaneel tegen.
  • Meestal uitgevoerd als dubbel jaloezieraam: twee smalle louvrepanelen naast elkaar.

Typen en varianten

  • Demerara-luik: variant die sterk lijkt op een persienne à l'italienne.
  • Bahama-/Bermuda-shutters: luiken zonder demerara-bak en zonder uitstekende dorpel; de schuine stand wordt hier doorgaans met stokken bereikt en deze types komen veel voor in eilandstijlen. Sommige Bahama/Bermuda-uitvoeringen bieden ook bescherming tegen zware stormen en enigszins tegen inbraak.
  • In sommige Britse koloniën werd de aanduiding ook gebruikt voor boven-scharnierende ramen zonder bak.

Werking / principe

  • Schaduwwerking: de schuine lamellen blokkeren brandend zonlicht maar laten diffuus licht binnen.
  • Ventilatie: openingen tussen lamellen en in de bak verhogen luchttoevoer; een geringe tocht verbetert de doorstroming.
  • Verdampingskoeling: water, ijs of planten in de bak koelt de binnenkomende lucht bij verdamping.

Historiek en geografische verspreiding

  • Vooral toegepast in de 18e en 19e eeuw in subtropische gebieden, onder meer in Paramaribo en Nickerie (Suriname) en Georgetown (Guyana).
  • De term is afgeleid van de rivier de Demerara in Guyana, waar dergelijke vensters vaak werden gebruikt.

Ook interessant

Kabelnetgevel Een kabelnetgevel is meestal een glazen vliesgevel waarbij een voorgespannen net van kabels de constructieve functie van de gevel overneemt. Kalf Een kalf is een horizontale regel in een kozijn die het bovenliggende van het onderliggende raam- of deurwerk scheidt. Kanaalplaat polycarbonaat Een polycarbonaat kanaalplaat is een meestal dubbelwandige kunststofplaat, veel toegepast als lichte en slagvaste beglazing voor terrasoverkappingen. Kantelaaf Een kantelaaf is het vooruitstekende dagvlak van een muuropening rond een kozijn, ook genoemd negge of dagkant.