EPS, airpop

Betekenis

EPS (Expanded Polystyreen), in de volksmond airpop, bestaat uit dicht opeengepakte schuimbolletjes (parels) met gesloten cellen die grotendeels met lucht gevuld zijn. Een kubieke meter bevat ongeveer 10 miljoen parels; elke parel telt circa 3.000 gesloten cellen, waardoor het volume ongeveer 2% uit polystyreen en 98% uit lucht bestaat. Voor de expansie van het polystyreen gebruikt men pentaan dat tijdens productie met stoom wordt verhit; in het eindproduct is pentaan niet meer aanwezig en de producenten vangen het af en hergebruiken het.

Toepassing

EPS wordt veelvuldig toegepast in de bouw en techniek.

• Isolatie van constructies (o.a. spouwisolatie)
• Verloren bekisting bij funderingen
• Ondervloer voor parkeerdekken en als vulling in wegenbouw
• Vermindering van zettingen in wegfunderingen en voor stabiliteit
• Drijvende vlakken en toepassingen waar lichtgewicht en drijfvermogen nodig zijn
• Vorm- en modelwerk (3D-ontwerpen) en gecoate eindproducten die andere materialen nabootsen

Aandachtspunten

• Brandbaarheid: EPS is brandbaar, tenzij als SE (brandvertragend) behandeld.
• Dampdoorlatendheid: EPS laat nauwelijks damp door (is niet dampopen).
• Lijmcompatibiliteit: niet bestand tegen veel lijmsoorten.
• Vocht: EPS is vrijwel waterdicht en niet hygroscopisch maar vocht beïnvloedt de warmteweerstand.
• Mechanische belasting: goede vormvastheid en redelijke drukvastheid, maar gevoelig voor puntbelasting; bij langdurige belasting is vervorming groter (lange termijn vervorming ≈ 1/3 van korte duur).

Aanduidingen en typen

• De aanduiding EPS nn-SE:
  • nn geeft de druksterkte bij 10% vervorming, korte duur (σε=10%).
  • SE duidt op brandvertragende behandeling.
• EPS-T is specifiek bedoeld voor contactgeluidisolatie.
• Er bestaan EPS-typen van EPS 30 tot EPS 500.

Voorbeelden van karakteristieke waarden (selectie):

• EPS 60-SE: druksterkte bij 10% (korte duur) 60 kPa; druksterkte bij 2% (lange duur) 18 kPa; buigsterkte ≈ 100 kPa.
• EPS 100-SE: 100 kPa (σε=10%); 30 kPa (σε=2%); buigsterkte ≈ 150 kPa.
• EPS 150-SE: 150 kPa; 45 kPa; buigsterkte ≈ 200 kPa.
• EPS 200-SE: 200 kPa; 60 kPa; buigsterkte ≈ 250 kPa.
• EPS 250-SE: 250 kPa; 75 kPa; buigsterkte ≈ 350 kPa.

Mechanische en thermische indicatoren (selectie):

• Elasticiteitsmodulus (Et) en afschuifsterkte (t):
  • EPS 60-SE: Et ≈ 60 kPa; t ≈ 100 kPa.
  • EPS 100-SE: Et ≈ 100 kPa; t ≈ 150 kPa.
  • EPS 150-SE: Et ≈ 150 kPa; t ≈ 200 kPa.
  • EPS 200-SE: Et ≈ 200 kPa; t ≈ 250 kPa.
  • EPS 250-SE: Et ≈ 250 kPa; t ≈ 350 kPa.
• Warmtegeleidingscoëfficiënt λ (indicatief):
  • EPS 60-SE: ≤ 0,038 W/(m·K)
  • EPS 100-SE: ≤ 0,036 W/(m·K)
  • EPS 150-SE: ≤ 0,035 W/(m·K)
  • EPS 200-SE: ≤ 0,034 W/(m·K)
  • EPS 250-SE: ≤ 0,034 W/(m·K)
• Waterdampdiffusieweerstand m (selectie):
  • EPS 60-SE: m = 20
  • EPS 100-SE: m = 30
  • EPS 150-SE: m = 40
  • EPS 200-SE: m = 60
  • EPS 250-SE: m = 90
  • EPS 300-SE: m = 120

Praktisch voorbeeld: een EPS-plaat van 300 mm dik heeft circa een R-waarde van 7,5.

Voordelen en nadelen (samenvatting)

Voordelen

• Goede thermische isolatie (vergelijkbaar met steenwol en glaswol).
• Lage kostprijs en zeer licht in gewicht.
• Vrijwel waterdicht en niet hygroscopisch; geen voedingsbodem voor schimmels.
• Geluidsabsorberend en vormvast: recycling is mogelijk.
• Variatie in toplaagopties (minerale, gebitumeerde, gebitumeerde polyester).

Nadelen

• Brandbaar tenzij brandvertragend behandeld.
• Weinig dampdoorlatendheid.
• Niet bestand tegen veel lijmsoorten.
• Beperking bij puntbelasting en bij langdurige belastingen.

Eisen / regelgeving

• Voor de bepaling van de minimale Rc-waarden van de gebouwschil werd vóór NTA 8800 (1-1-2024) een correctiefactor op de warmteweerstand van EPS gehanteerd; vanaf 1-1-2024 wordt die correctiefactor bij die bepaling niet meer toegepast.