Fels, felsnaad, felsverbinding

Dak

Een fels is een omgevouwen, niet-doorboorde verbinding in metalen dakbedekking die delen watertight en beweeglijk verbindt.

Betekenis

Een fels is de omgebogen verbinding tussen delen van metalen dakbedekking waarbij het metaal ter plaatse wordt gevouwen en niet wordt gesoldeerd, geschroefd of doorboord. De fels biedt twee hoofdfuncties: het mogelijk maken van uitzetting en krimp van het metaal bij temperatuursveranderingen en het zorgen voor een waterdichte aansluiting tussen de delen.

Toepassing

De fels wordt toegepast op metalen daken en gevels.

  • Verbinden van metalen dakbanen zonder mechanische bevestiging doorboren.
  • Afdichten van aansluitingen bij bakgoten en dakvlakken.
  • Toepassen op warme en geventileerde daken en bij uiteenlopende dakvormen.
  • Gebruiken bij gevelbekleding en steile of platte dakhellingen, met aangepaste felsvormen.

Aandachtspunten

  • Oriëntatie: plaats horizontale felsnaden met de bolle kant naar boven zodat hemelwater vrij afloopt.
  • Windrichting: plaats verticale (staande) fels bij voorkeur met de bolle kant naar de wind om inregenen te beperken.
  • Kies een dubbele fels of voeg afdichtingsband toe voor extra zekerheid tegen inregenen.
  • Houd rekening met thermische beweging van het metaal; de fels moet die beweging toelaten.
  • Volg geschikte materiaaldikte en hellingsadviezen voor het gekozen materiaal.

Materialen / uitvoeringsvormen

  • Gebruikelijke materialen: zink, koper en lood; ook staal is mogelijk.
  • Zinken felsdaken zijn leverbaar in verschillende diktes (bijvoorbeeld 0,4 tot 2 mm), gepatineerd en in meerdere kleuren (onder andere rood, blauw, groen).
  • Felsnaden worden toegepast op daken en soms ook op bakgoten.

Uitvoering

  • De fels ontstaat door het omvouwen en handmatig of met gereedschap vormen van het metaal, niet door solderen of schroeven.
  • Typische gereedschappen: plooitang, felstangen (enkele en dubbele), grote platte tang, zettangen, randbewerker, moker en felshamers met kunststof- of metalen kop.
  • Montagevolgorde (vereenvoudigd): baan 1 bevestigen met klangen; baan 2 over baan 1 leggen; eerste plooi met plooitang; tweede plooi voor dubbele fels; laatste centimeters afwerken met moker en randbewerker.

Afmetingen / hellingen

  • Minimaal haalbare dakhelling voor een zinken felsdak: circa 3 graden (ongeveer 5%).
  • Maximale dakhelling: 90 graden.
  • Voor steile daken vanaf circa 25 graden wordt de staande-hoek-felsverbinding toegepast; bij flauwere hellingen wordt vaak de dubbele felsverbinding gekozen.

Verschil met roefconstructie en klisrand

  • Vergelijking met roefconstructie: beide termen hebben betrekking op verbindingen bij dakbedekking; voor nadere verschillen geldt verwijzing naar de afzonderlijke begrippen.
  • Klisrand: betreft een plat omgevouwen rand met een andere functie dan een fels.

Herkomst / terminologie

  • De term fels is ontleend aan het Duitse Falz (vouw); het werkwoord is felsen.

Gerelateerde termen

Klisrand Roefconstructie

Ook interessant

SBS SBS is een rubberachtige kunststof (elastomeer) die bitumen elastisch en flexibel maakt en veel in dakbedekking wordt gebruikt. Schampgoot Een schampgoot is een dakgoot gevormd door een haaks op het dakbeschot geplaatste hardhouten plank. Schapenboet Een schapenboet is een Texels schuurgebouw in het land dat dienstdoet als opslag en als nood- of lammerplaats voor schapen. Scharnierkap Een scharnierkap is een dakconstructie waarvan de hellende delen aan de nok scharnieren en het dak als een boek opvouwt.