Prefab kelder

Betekenis

Een prefab kelder is een betonnen kelderdeel dat in de fabriek wordt gefabriceerd en vervolgens in zijn geheel of in delen naar de bouwplaats wordt getransporteerd en geplaatst. Prefab-uitvoeringen omvatten volledige kelderbakken (als één stuk, open of met dek) en prefab kelderwanden waarbij vloer en eventueel dek separaat gestort worden. Door fabrieksmatige productie zijn controle op samenstelling en uitvoering beter beheersbaar.

Toepassing

Prefab kelders worden toegepast waar snel en waterdicht een kelderruimte gewenst is.

• Creëren van woon- of gebruiksruimte onder het maaiveld (woonkelder, kantoor, studio, speelkamer, huisbioscoop).
• Opslag- en archiefruimtes, wijnkelder en provisiekelder.
• Techniekruimte voor installaties (bijv. warmtepomp, warmte-koude-opslag).
• Zwembadkelder voor verminderd warmteverlies van water.
• Constructieve integratie met de fundering of vloer van de bovenbouw.

Aandachtspunten

• Kies isolatiegraad naar het beoogde gebruik; niet-geïsoleerde kelders vergroten het risico op condensatie.
• Voorkeur voor isolatie aan de buitenzijde (perimeter-isolatie) om oppervlaktemperaturen te verhogen en condensatie te voorkomen.
• Voorzie voldoende ventilatie, zowel voor luchtverversing als om condensvorming te vermijden; ventileer niet via kruipruimtes.
• Houd rekening met de methode van bevestiging aan de fundering of vloer bij ontwerp en plaatsing.
• Controleer waterdichtheid en garanties van de fabrikant; prefab kelderbakken hebben doorgaans een zeer lage kans op lekkage.

Uitvoering

Methoden om prefab kelderbakken aan de fundering of draagconstructie te bevestigen omvatten onder meer:

• Opgehangen aan dek: kelder steunt door oplegging op funderingsbalken; kelder hangt aan het dek.
• Opgehangen aan funderingsbalken via horizontale stekkenbakken: keldermuren tussen funderingsbalken.
• Opgehangen via verticale stekken: keldermuren onder funderingsbalken.
• Koppeling met TSS-consoles.
• Plaatsing op staal: met verbrede voet (vloer) of bevestigd met stekkenbakken aan de betonnen vloer; voor spouwmuren kan een metselnok worden voorzien.

Isolatie

De mate en plaats van isolatie hangen af van het gewenste gebruik.

• Buitenisolatie (perimeter-isolatie) heeft de voorkeur om koudebruggen te vermijden en het binnenklimaat te verbeteren.
• Voor ruimtes die gekoeld of op constante lage temperatuur dienen te blijven (wijnkelder, provisiekelder, bezinkput, mestopslagput) is buitenisolatie in principe niet altijd nodig omdat grondwatertemperatuur vrij constant en relatief laag is. Voordelen van perimeter-isolatie:
• Verhoogt de oppervlaktetemperaturen van vloer en wanden en verbetert het binnenklimaat.
• Voorkomt oppervlaktecondensatie en schimmelvorming.
• Levert meer binnenruimte op doordat isolatie buiten de kelder plaatsvindt.
• Vermindert energiekosten.
• Maakt de constructie zonder koudebruggen uitvoerbaar.
• Dekkers de waterdichting af.
• Verhoogt de kwaliteit van het geheel.

Daglicht

Toetreding van daglicht wordt sterk aanbevolen bij kantoor- of privégebruik van de kelder; relevante oplossingen zijn onder meer koekoek en kelderlicht om een hogere daglichtfactor te bereiken.

Ventilatie

Goede ventilatie is noodzakelijk voor leefbaarheid en ter voorkoming van condensatie.

• Voer lucht niet via kruipruimtes.
• Ventileer geforceerd als spontane afvoer onvoldoende lijkt.
• Plaats het afvoerpunt buiten op een plaats met voldoende luchtstroom.
• Scheid aanvoer- en afvoerpunten, bij voorkeur in tegenover elkaar liggende wanden en bovenaan de kelderwanden.

Lekkagevrij

Prefab betonnen kelderbakken hebben doorgaans een minimale kans op lekkage; sommige fabrikanten bieden een waterdichtheidsgarantie (bijvoorbeeld voor 20 jaar). Vochtproblemen in kelders manifesteren zich vaak vooral als condensatie.