Led-verlichting

Led-verlichting gebruikt leds (light emitting diodes) als lichtbron en is verkrijgbaar als lampen, strips, spots en geïntegreerde armaturen.

Betekenis

Led-verlichting berust op leds, halfgeleidercomponenten die licht uitstralen als er stroom doorheen vloeit. Led-lampen verbruiken veel minder stroom dan gloeilampen, hebben een hoger rendement en gaan doorgaans langer mee; sommige typen zijn geïntegreerd in het armatuur en niet vervangbaar.

Toepassing

Led-verlichting wordt breed toegepast in interieur- en gevelverlichting.

  • In woon- en werkruimtes als vervanging van gloeilampen en spaarlampen.
  • Als led-strips en spots voor accent- en taakverlichting.
  • Op mediagevels en grote displays, bijvoorbeeld bij sport- en entertainmentgebouwen.
  • In armaturen met vervangbare lichtbron of als geïntegreerde led-armaturen.

Aandachtspunten

  • Levensduur en energieverbruik: led-lampen gaan meestal 15.000–25.000 uur (soms 50.000 uur); gloeilampen ca. 1.000 uur, spaarlampen ca. 6.000 uur.
  • Direct licht bij inschakelen: geen opwarmtijd zoals bij spaarlampen.
  • Kleur en efficiëntie: rode leds zijn het meest efficiënt, witte leds het minst efficiënt; kleurtemperatuur beïnvloedt de waarneming (2700 K wordt als zeer warm-wit ervaren).
  • Lichthoek en formaat: let op de stralingshoek voor de toepassing en op fysieke afmetingen (hogere wattages kunnen langer zijn en niet in alle armaturen passen).
  • Vervangbaarheid: geïntegreerde led-lampen mogen het einde van hun levensduur betekenen dat het volledige armatuur vervangen moet worden.

Typen / uitvoeringen

  • Lampen: retrofit-varianten voor vrijwel alle fittingen (E14, E27, E40, B22/Ba22, B15/Ba15d, GX53, enz.).
  • Spot- en reflectorlampen: GU10, GU5.3 (MR11/MR16), AR111, MR16.
  • Lage-voltage en speciale fittingen: G4, G9, GY6.35, R7S.
  • Compacte fluorescent-achtige en TL-achtige vervangers: PL-C, PL-L, PL-S, PL-Q, T8.
  • Led-strips en gekleurde leds voor accentverlichting.
  • Filament-achtige led-lampen met nostalgische uitstraling.
  • Geïntegreerde armaturen met niet-verwisselbare led-bron.

Lichtstroom en verlichtingssterkte

  • Lichtstroom: uitgedrukt in lumen (lm) en geeft de hoeveelheid licht die de bron uitzendt.
  • Verlichtingssterkte: uitgedrukt in lux (lx), gelijk aan lumen per vierkante meter; lux neemt af met afstand en bij een kleinere stralingshoek.
  • Efficiëntie-indicatoren: lumen per watt (lm/W) geeft het rendement van een lamp weer; veel led-lampen halen waarden zoals 80 of 105 lm/W, afhankelijk van kleur en model.
  • Praktisch voorbeeld: een led-lamp van 4–5 W kan ongeveer een gloeidraadlamp van circa 40 W vervangen (ongeveer 400–500 lm).

Ook interessant

Installatiebuis Een installatiebuis is een buis waarin elektrische leidingen worden geplaatst voor geleiding en bescherming. IP-beschermingsgraad De IP-beschermingsgraad geeft de mate van bescherming tegen binnendringend water voor elektrisch materieel in badkamers en douches aan. Isolatietape Isolatietape is een plakband voor elektrische en installatie-toepassingen, verkrijgbaar in een dikke waterbestendige variant en een dunne elastische pvc-variant. Kathodische bescherming Kathodische bescherming is een methode om elektrolytische corrosie van wapening en ander staal te voorkomen of te beperken.