Loodvervanger

Betekenis

Een loodvervanger is een materiaal of product dat de functie van traditionele loodslabben overneemt als waterkering en afdichting in bouwdetails. Loodvervangers zijn doorgaans vrij van zware metalen en worden toegepast waar het gebruik van lood wordt geweerd of onwenselijk is.

Toepassing

Loodvervangers worden gebruikt als alternatief voor loodslabben en afdichtingsband in dak- en gevelwerk.

• Vervanging van loodslabben bij aansluitingen en doorvoeren
• Afdichten van voegen en aansluitnaden als afdichtingsband
• Toepassing waar zware metalen in de bouw worden geweerd of waar een looduiterlijk gewenst is zonder massief lood

Aandachtspunten

• Vergelijk recycling en milieuaspecten: traditioneel lood vormt een beschermende patinalaag en is volledig recyclebaar; veel loodvervangers zijn eveneens recyclebaar.
• Controleer gewicht en windgevoeligheid: sommige vervangers zijn licht en kunnen opwaaien; zwaardere types (bijv. bepaalde Wakaflex-uitvoeringen) hebben hier minder last van.
• Voor esthetiek kan een loodstrook of kleurafwerking worden toegepast (bijvoorbeeld verlijmde strook op EPDM).
• Gebruik eenvoudig gereedschap: meestal volstaan een schaar en eventueel een roller; vormen gebeurt met de hand of met een roller.
• Houd rekening met overlapmogelijkheden: grote rollengtes verminderen overlappen.
• Beschermfolie kan voorzien zijn van een raster voor rechter knippen.

Materialen / uitvoeringsvormen

Er bestaan verschillende samenstellingen en commercieel beschikbare uitvoeringen:

• Gewapende EPDM-folie: EPDM als waterkering, soms met esthetische toplaag.
• Vinyl: toegepast als afdichtingsband of slabbe.
• Aluminium: bladrood-achtige producten, bijvoorbeeld gelakt, corrosiebestendig ongelegeerd aluminium met composietinlage.
• Leadax: drager van aluminium strekmetaal met lagen PVB (polyvinylbutyral) gerecycled uit gelaagd veiligheidsglas.
• Ubiflex: drager van aluminium strekmetaal met een laag bitumen en een UV‑stabiele kleurlaag; uitvoeringen bestaan onder meer als "Ubiflex Extreme" met temperatuurbereik -30 tot +180 °C.
• Wakaflex: drager van geanodiseerd, spanningsvrij aluminiumgaas met een laag PIB (polyisobutyleen).
• Vilton Polylood: silaan-gemodificeerd polymeer rubber met een inlage van aluminium strekmetaal.
• Easy-lood (hybride): gesloten systeem van duurzame EPDM-folie als waterkering met een op de folie verlijmde loodstrook voor esthetiek.

Voordelen

• Minder gevoelig voor diefstal dan massief lood.
• Grote rollengtes mogelijk, waardoor minder overlap.
• Licht in gewicht bij veel types (hoewel sommige, zoals Ubiflex, Leadax en Wakaflex circa 3,5 kg/m² wegen).
• Mogelijkheid tot aangehechte profielen voor verhoogde gebruikswaarde.
• Verkrijgbaar in meerdere kleuren naast loodkleur (kleurvarianten afhankelijk van fabricaat).
• Soms zelfklevend verkrijgbaar.
• Sommige uitvoeringen bieden een breed temperatuurbereik.
• Eenvoudige verwerking en goede vervormbaarheid.
• UV-bestendig en voorkomt loodstrepen.
• Beschermfolie met raster kan het op maat knippen vergemakkelijken.

Nadelen

• Levensduur nog niet volledig gedocumenteerd; wel aangegeven als minimaal 20 jaar.
• Lichte uitvoeringen kunnen gaan "klapperen" bij wind; afdichting of extra bevestiging (sealant, overlap) kan nodig zijn.
• Bepaalde detailleringen, zoals het maken van "loodbakjes" in hoeken van houten kozijnen, blijken moeilijker uit te voeren met sommige vervangers.

Uitvoering / bevestiging

• Basisgereedschap: schaar en eventueel een roller; vormen met de hand of roller.
• Bij voegen kan een voegklem worden toegepast: biedt extra grip aan de bovenzijde, heeft een gladde onderzijde om beschadiging van lood of loodvervanger te voorkomen, past zich aan de voeghoogte aan en is snel te monteren; kleinere varianten bestaan ook.

Verschil met lood

• Lood vormt een beschermende patinalaag en is na sloop volledig recycleerbaar; de milieubelasting van lood wordt als zeer beperkt beschreven. Veel loodvervangers zijn eveneens recyclebaar, maar verschillen in samenstelling, gewicht, vormbaarheid en levensduur. Soms verplicht regelgeving het gebruik van een vervanger in plaats van lood.