Minimalisme

Betekenis

Minimalisme is een architectuurstroming die het uiterlijk van een gebouw tot het hoogstnoodzakelijke reduceert en vorm abstraheert. Het motto "less is more" vormt een leidend principe. De stroming geeft vanaf de jaren '60 van de 20ste eeuw de indruk van een rigoureuze vereenvoudiging, hoewel verwante ideeën reeds met de Nieuwe Zakelijkheid aanwezig waren. Minimalistische gebouwen ogen vaak emotieloos en worden als bijna geometrisch ervaren.

Toepassing

Minimalisme komt voor in zowel exterieurontwerp als interieurontwerp.

• Vormgeven van solitaire gebouwen die krachtig in de omgeving staan.
• Toepassen van grote, strakke vensters of glazengevels.
• Creëren van open, weinig tussenwanden in binnenruimtes.
• Ontwerpen van trappen als ruimtelijke objecten zonder overbodige balustrades.

Aandachtspunten

• Speel voorzichtig met belichting; sterke lichtaccenten kunnen de eenvoud versterken of tenietdoen.
• Houd rekening met bouwkundige creativiteit om details onzichtbaar te maken (bijv. dakgoten).
• Wees alert dat zeer grote minimalistische gebouwen naar Postmodernisme of kubistische vormen kunnen neigen.
• Kies materialen en afwerking zodanig dat gladde, ongecompliceerde vlakken ontstaan.

Kenmerken

• Gebruik van eenvoudige, vaak bijna geometrische vormen.
• Gladde wanden en onbewerkt ogende materialen.
• Weinig tussenwanden om ruimtelijkheid te benadrukken.
• Enkele, maar veelal zeer grote ramen of volledige glazengevels.
• Grote kleurvlakken ter markering van geometrie.
• Strakke, grote trappen die eerder als objecten dan als gewone trappen functioneren.
• Lange, carport-achtige bouwdelen die de compositie verheffen.

Materialen / uitvoeringsvormen

• Beton (vaak met een glad oppervlak).
• Staal en steen.
• Hout als gevelmateriaal komt ook voor.
• Baksteen wordt minder vaak toegepast omdat het niet altijd gladde vlakken oplevert.
• Glazen gevels en grote ruiten zijn typisch voor het minimalistische uiterlijk.

Interieur

Het minimalisme zet zich veelvuldig voort in interieurontwerp. Een minimalistisch interieur wordt soms juist benadrukt door de toevoeging van antiek of door toepassing van dure, donkere houtsoorten.

Relatie met andere stromingen

• Nieuwe Zakelijkheid leverde eerder elementen aan die aan minimalisme verwant zijn.
• Bij zeer grote projecten kan minimalisme richting Postmodernisme neigen.
• Sommige ontwerpen vertonen kubistische trekken (voorbeeld: Mario Botta).

Bekende architecten

• Claudio Silvestrin
• Tadao Ando
• Luis Barragán
• Peter Zumthor
• Marià Castelló
• Soms: Vincent Van Duysen
• Soms: Hugh Newell Jacobson (Jacobson Architecture)