Poederkoolvliegas

Betekenis

Poederkoolvliegas is het fijne vaste bijproduct dat bij de verbranding van kolen in energiecentrales ontstaat. De deeltjes zijn bolvormig en glasachtig en vertonen puzzolane eigenschappen, waardoor ze tot op zekere hoogte een bindmiddelfunctie kunnen vervullen afhankelijk van de cementsoort en dosering. Daardoor beïnvloedt vliegas zowel de meng- en verwerkingskarakteristieken als de latere eigenschappen van beton.

Toepassing

Poederkoolvliegas wordt ingezet in de bouw- en cementsector.

• Als vulstof en deelservend bindmiddel bij de fabricage van betonspecie.
• Bij de productie van portlandcementklinker.
• Als toevoeging in cementsoorten zoals hoogovencement en portlandvliegascement.
• Om de verwerkbaarheid van beton te verbeteren door de ronde vorm van de deeltjes.
• Om kosten te besparen door minder cement nodig te hebben bij gelijke of grotere sterkte.
• Om de duurzaamheid van beton te verhogen en de gevoeligheid voor alkalisilicareactie (ASR) te verminderen.
• Om de weerstand tegen indringing van agressieve stoffen te vergroten door afname van de poriegrootte in de tijd.

Aandachtspunten

• Beperkingen: de bindmiddelfunctie is slechts tot op zekere hoogte toekenbaar en hangt af van cementsoort en dosering.
• Fijnheid: de deeltjesgrootte varieert sterk (ongeveer 10–200 µm), waarbij circa 90% van de deeltjes kleiner is dan 75 µm.
• Eigenschappen: de glasachtige fasen binden calciumhydroxide, wat invloed heeft op ASR en duurzame eigenschappen.
• Benaming: komt ook voor onder de naam poederkoolfilteras of kortweg vliegas.

Samenstelling en deeltjesgrootte

• Chemische componenten: voornamelijk kiezelzuur (siliciumdioxide) en aluminiumoxide in glasachtige vorm.
• Deeltjesgrootte: individuele deeltjes kunnen 10–200 µm groot zijn; ongeveer 90% is kleiner dan 75 µm.

Eisen / regelgeving

• Poederkoolvliegas wordt vermeld in NEN-EN 450.

Verschil met tras en aec-bodemas

• Poederkoolvliegas wordt in de literatuur en specificaties vaak vergeleken met tras en aec-bodemas; deze materialen zijn als vergelijkbare vul- of puzzolane toevoegingen genoemd.