AEC-bodemas en AEC-granulaat
AEC-bodemas zijn de gezuiverde slakken uit afvalenergiecentrales; AEC-granulaat is bewerkt bodemas als toeslagmateriaal voor beton.
Betekenis
AEC-bodemas zijn de resten van het verbrandingsproces van huishoudelijk en industrieel afval nadat zeven en het verwijderen van ferro- en non-ferrometalen heeft plaatsgevonden; de fractie bevat fijne asdeeltjes en grovere deeltjes van zand- en grindformaat met soms sinterachtige structuren. AEC-granulaat is AEC-bodemas die aanvullend is bewerkt zodat het als toeslagmateriaal in beton kan dienen, meestal voor niet-constructieve toepassingen.
Toepassing
AEC-bodemas en -granulaat worden toegepast in civieltechnische en betontoepassingen.
- Ophogingen in wegenbouw, vooral bij omvangrijke ophogingen van snelwegen.
- Vorming van geluidswallen en soortgelijke grondwerken.
- Als toeslagmateriaal in beton voor niet-constructieve elementen, zoals stoeptegels en trottoirbanden (AEC-granulaat).
- Afdekken van bodemas met asfalt of geomembraan als onderdeel van afdichtingslagen.
Aandachtspunten
- Melden: projecten met AEC-bodemas zijn meldingsplichtig vanwege de herkomst uit afval.
- Grondwater: bodemas moet minimaal 0,5 m boven de gemiddeld hoogste grondwaterstand worden gehouden om contact met grondwater te voorkomen.
- Inpakken: bodemas dient te worden ingepakt; het uitspoelsel mag niet in contact komen met grondwater.
- Afdichting: praktijkmatig wordt afdichting gerealiseerd met HDPE-folie of een combinatie van minerale afdichting (bijv. bentoniet) en een geomembraan.
- Drainage en afschot: aanbrengen van afschot, zandlaag en een drainagemat om doorgespijpeld hemelwater af te voeren.
- Controle: voor betontoepassingen gelden productspecificaties en controles; tijdens controlebezoeken worden onder meer twee maal per jaar monsters genomen voor verificatieonderzoek.
- Vervangingsgrens: AEC-granulaat mag voorlopig maximaal 20% van het zand en grind of 20% van het grind in de betonspecie vervangen.
- Chemische risico’s: bodemas kan chloriden, sulfaten, alkaliën, resten van brandbare en lichte deeltjes en verschillende metalen (onder andere aluminiumdeeltjes) bevatten; bepaalde reacties (zoals vorming van waterstof) kunnen de druksterkte van beton nadelig beïnvloeden.
Eisen / regelgeving
- Toepassing van AEC-bodemas vereist meldingsplichtige procedures.
- Bodemas mag niet in contact komen met grondwater en moet minimaal 0,5 m boven de gemiddeld hoogste grondwaterstand worden gehouden.
- Ingepakt gebruik en isolatie- en beheersmaatregelen zijn vereist; bij voldoende zuivering kan bodemas als IBC-bouwstof worden toegepast (Isolatie, Beheer en Controle).
- Voor beton met AEC-granulaat bestaan beoordelingsrichtlijnen en productspecificatie-eisen (o.a. BRL-2507) en vaktechnische aanbevelingen (o.a. CUR-aanbeveling 116).
Materialen en uitvoeringsvormen
- AEC-bodemas: mengsel van fijne as en grovere fragmenten met sinterachtige structuur; ontstaat na zeven en metaalkoncentratieverwijdering.
- AEC-granulaat: mechanisch bewerkte of gezuiverde bodemas geschikt als toeslagmateriaal in beton.
- Afdichtingsmaterialen: HDPE-folie (bijv. 2 mm toegepaste foliedikte als voorbeeld voor geluidswallen), bentonietmat als minerale afdichting en geomembranen.
Verschil met verwante assoorten
- AVI-bodemas is de oude benaming voor dezelfde fractie; de term AEC-bodemas verving AVI rond 2012.
- Bodemas uit kolencentrales wordt aangeduid als E-bodemas of poederkoolbodemas en werd vroeger ook wel grove as of ketelzand genoemd.