Arm steken

Arm steken is het schuin wegsteken van de randen van een tegel zodat de achterzijde kleiner wordt dan de voorzijde.

Betekenis

Arm steken is het schuin wegnemen van de rand van een tegel, waardoor de achterzijde smaller wordt dan de voorzijde. Door deze afschuining kunnen tegels vrijwel voegloos in schelpkalk of luchtkalk worden gezet, wat 'koud voegen' of bijna voegloos leggen mogelijk maakt.

Toepassing

Wordt toegepast bij traditionele Oudhollandse tegeltjes ("witjes") en soortgelijke keramische tableaus.

  • Bij het vervaardigen van friese witjes en andere kleine decoratieve tegels.
  • Voor het leggen van tableaus waarbij de voorstelling doorloopt zonder zichtbare voegen.
  • In combinatie met het zetten van tegels in schelpkalk of luchtkalk (koud voegen).
  • Traditioneel toegepast door werkplaatsen zoals Harlinger Aardewerk en Tegelfabriek.

Aandachtspunten

  • Zorg dat de achterzijde inderdaad kleiner wordt dan de voorzijde om bijna voegloos zetten mogelijk te maken.
  • Gebruik een passende mal en bevestiging om verschuiven tijdens het snijden te voorkomen.
  • Handmatige uitvoering vereist nauwkeurigheid bij het schuin wegnemen van de klei.
  • Tegels die arm gestoken zijn kunnen hoekgaatjes dragen die tijdens het malproces ontstaan; dergelijke tegels worden soms tegen meerprijs geleverd.
  • Hedendaags worden tegels vaak recht gestanst; die hebben doorgaans geen hoekgaatjes.

Uitvoering

  • Plaats een vierkant houten malletje (bijvoorbeeld ruim 5 x 5 duim, ca. 13 x 13 cm) op de tegel.
  • De mal is op de hoeken voorzien van twee spijkertjes om de tegel tijdens het snijden op zijn plaats te houden.
  • Draai het malletje telkens een kwartslag en steek de leerharde klei schuin handmatig weg met een kapmes.
  • Werk zodanig dat de rand afloopt naar de achterzijde van de tegel zodat de voorzijde zichtbare breedte behoudt.

Materialen / uitvoeringsvormen

  • Te gebruiken materiaal: leerharde klei voor de tegels.
  • Gereedschap: vierkant houten malletje met twee spijkertjes in de hoeken; kapmes voor het schuin snijden.
  • Afmeting voorbeeldmal: ruim 5 x 5 duim (ongeveer 13 x 13 cm).

Verschil met arm schaven

  • Vergelijking: arm schaven.

Gerelateerde termen

Arm schaven

Ook interessant

Schalmgat Een schalmgat is het vrije, open gedeelte in een trap of trappenhuis, gevormd door de binnenbomen van de trap. Scheepsvloer Een scheepsvloer is meestal een houten dekvloer opgebouwd uit smalle lange planken, vaak van teak, soms in metaal of composiet. Scheluwe trap Een scheluwe trap is een trap die begint of eindigt met een draaiing. Schijfwerking Schijfwerking zorgt voor de horizontale stabiliteit van een constructie door vloeren en daken als samenhangende, stijve panelen te laten werken.