Schalmgat

Betekenis

Een schalmgat is het open middenstuk dat ontstaat tussen de binnenbomen van een trap of in een trappenhuis. Oorspronkelijk duidt de term een cilindervormige, centraal gelegen ruimte aan; niet-ronde centrale openingen worden echter ook schalmgaten genoemd. Als de open ruimte niet als schalmgat wordt beschouwd, valt zij veelal onder de benamingen trapopening of trapgat.

Toepassing

Het begrip schalmgat wordt gebruikt bij trappen en trappenhuizen.

• Bij wenteltrappen met een centraal, open midden.
• In trappen waarvan de binnenbomen een vrije, open ruimte omsluiten.
• Bij bijzondere trappen, bijvoorbeeld ontwerpen met meerdere spillen of centrale spindels.

Aandachtspunten

• Onderscheid schalmgat van trapopening/trapgat; traditioneel betreft het vooral een cilindervormige, centrale open ruimte.
• Schalmgaten kunnen zowel rond (cilindervormig) als niet-ronde vormen hebben; beide worden onder dezelfde naam gerekend.
• Begrip verbindt zich taalkundig aan het werkwoord schalmen (vergelijk galmen) en aan het verwante begrip galmgat.

Vormen

• Cilindervormig schalmgat: de klassieke, rond uitgevoerde middenruimte.
• Niet-ronde centrale openingen: moderne of afwijkende vormen die eveneens als schalmgat worden aangeduid.

Voorbeelden

• Schalmgaten komen voor in historische en moderne wenteltrappen.
• Voorbeelden bestaan uit trappen met drie spillen en schoolgebouwen waar het centrale gat visueel opvalt.