Bakeliet

Bakeliet is een thermohardende kunststof op basis van fenolformaldehyde met elektrische isolerende en hoge hittebestendigheid.

Betekenis

Bakeliet is waarschijnlijk de eerste thermohardende kunststof, gevormd uit fenolformaldehydehars die onder hitte en druk uithardt tot een harde, enigszins brosse massa. Het materiaal is elektrisch isolerend en goed bestand tegen hoge temperaturen tot circa 300 °C.

Toepassing

Bakeliet werd veelvuldig toegepast voor alledaagse en technische gebruiksvoorwerpen dankzij de giet- en persbaarheid.

  • Persen en spuitgieten van doosjes, handgrepen (ook van pannen) en lichtknoppen.
  • Behuizingen voor lampen, radio's en luidsprekers.
  • Producten zoals brievenbussen en microfoons.
  • Opbrengen van een beschermlaag door voorwerpen in warm bakeliet te dopen.

Aandachtspunten

  • Let op de brosse aard: bakeliet is hard maar kan bros breken.
  • Houd rekening met de maximumhittebestendigheid (ongeveer 300 °C).
  • Witte en gekleurde varianten zijn meestal andere kunststoffen (ureumformaldehyde vanaf ca. 1928, later melamineformaldehyde).
  • De naam "Bakeliet" is afgeleid van uitvinder Leo Hendrik Baekeland en was oorspronkelijk een geregistreerd handelsmerk.
  • Na ongeveer 1950 werd bakeliet grotendeels verdrongen door goedkoper te produceren thermohardende kunststoffen.

Werking / principe

Bakeliet ontstaat door verwerking van fenol- en formaldehyderesines onder invloed van warmte en druk; na afkoeling is het product onomkeerbaar uitgehard en onoplosbaar. Die thermohardende reactie zorgt voor de kenmerkende mechanische sterkte en isolerende eigenschappen.

Materialen / uitvoeringsvormen

  • Basismateriaal: fenolformaldehydehars (fenolformaldehyde).
  • Varianten: ureumformaldehyde (vooral in witte en gekleurde uitvoeringen vanaf circa 1928) en later melamineformaldehyde.
  • Toepassingsvormen: massieve geperste of gegoten onderdelen en dunne beschermlagen door dompeling in warm bakeliet.

Geschiedenis

  • Ontdekking en ontwikkeling: rond 1907 ontstond een bruikbare bakelietvariant (Bakelite C).
  • Octrooi: patent verkregen op 7 december 1909 (US Patent 942699, "Method on making insoluble products of phenol and formaldehyde").
  • Patentverloop: het patent liep af op 12 december 1926, waarna meerdere fabrikanten soortgelijke producten gingen maken.
  • Handelsnaam: "Bakeliet" was aanvankelijk een geregistreerd handelsmerk; Philips gebruikte de naam "Philite" voor zijn eigen bakelietproducten.

Ook interessant

Compressor Een compressor is een elektrisch apparaat dat lucht of een ander gas samenperst en geschikt maakt voor aandrijving van gereedschap en machines. Concentrated solar power (CSP) Concentrated solar power (CSP) concentreert zonlicht met spiegels in een ontvanger om hitte te genereren voor elektriciteitsproductie. Contactdoos Een contactdoos is een vast aansluitpunt in de elektrische installatie om toestellen met een stekker te voeden. Controleonderzoek Controleonderzoek is het verplichte onderzoek van de laagspanningsinstallatie bij de verkoop van bepaalde wooneenheden met een oude installatie.