Berapen

Betekenis

Berapen is het aanbrengen van een raaplaag op een muur met kalkmortel (een mengsel van kalk en zand) en het al of niet "onder de rei" gladstrijken met een reilat of raapspaan. Voor buitenmuren wordt vaak cement bijgemengd om het indringen van vocht tegen te gaan en verstening te bevorderen; dat toevoegen van cement heet vertinnen.

Toepassing

Berapen wordt toegepast om een muur vlak en te lood te maken, zodat deze geschikt is als tegelvlakke ondergrond.

• Gebruik bij binnenmuren die later betegeld worden (bijvoorbeeld keuken of badkamer).
• Gebruik bij buitenmuren met toegevoegde cementlaag ter bescherming tegen vocht.
• Gebruik op oude muren waar gipspleisterwerk kan loslaten; dan wordt kalkmortel toegepast.
• Toepassing met grover materiaal geeft een roughcast-achtig uitzicht.

Aandachtspunten

• Gebruik kalkmortel op zout- en vochtbelaste oude muren; gipspleister kan loslaten bij dergelijke omstandigheden.
• Voeg cement toe bij buitenmuren om vochtbestendigheid en verstening te verbeteren (vertinnen).
• Bij traditionele beraping van boerenhuizen werd soms gemalen baksteen bijgemengd, wat het oppervlak ruwer maakt.
• Strijk de laag glad al dan niet "onder de rei" met geschikte gereedschappen (reilat of raapspaan) voor een vlak resultaat.

Materialen / uitvoeringsvormen

• Kalkmortel: mengsel van kalk en zand; standaardmateriaal voor berapen van binnenmuren en vochtbelaste oude muren.
• Kalkmortel met cement: gebruikt voor buitenmuren om vochtwering en verstening te verbeteren (vertinnen).
• Gemalen baksteen: soms toegevoegd in traditionele toepassingen, resulteert in een ruwer uiterlijk.
• Grover toeslagmateriaal: leidt tot een roughcast-achtige afwerking wanneer gewenst.

Vergelijkbare begrippen

Vergelijkbare of verwante bewerkingen zijn keimen, kaleien, cementeren, vertinnen en chipperen; zie ook raaplaag, stucwerk en roughcast.
(Engelse termen: render; roughcast voor berapen met wat grover materiaal.)