Bovendorpel
Horizontale bovenregel van een raam- of deurkozijn.
Betekenis
De bovendorpel is de horizontale bovenkant, rand of regel van een raam- of deurkozijn. Dorpel is ook een ander woord voor drempel; de bovendorpel is te beschouwen als de “drempel” aan de bovenzijde van het kozijn. Een latei is doorgaans de aparte dragende balk die de belasting boven de opening opvangt; in spreektaal overlappen beide begrippen soms.
Toepassing
De bovendorpel vormt samen met onderdorpel en stijlen het kozijn rond een deur of raam.
- Bovenregel van houten, aluminium, kunststof of stenen kozijnen.
- Historisch ook als dragend element van het muurwerk erboven.
Aandachtspunten
- Oorspronkelijk droeg de bovendorpel het muurwerk erboven; later namen ontlastingsboog en latei die dragende functie over.
- Daardoor kon de bovendorpel lichter worden uitgevoerd, bijvoorbeeld in dunner vurenhout.
- Bij ondiep in de muur liggend raamwerk bleek vurenhout sneller te rotten; daarom werd hardhout toegepast.
Verschil met latei
De bovendorpel hoort bij het kozijn zelf. De latei is de constructieve balk die de belasting boven de muuropening afdraagt naar de aangrenzende muurdelen.