Kozijn

Betekenis

Een kozijn is een omlijsting van hout, kunststof, aluminium, staal, steen of een combinatie daarvan, bestaande uit een onderdorpel, bovendorpel en twee of meer verticale stijlen. Het vormt het raamwerk voor een ingang of lichtopening en dient om een raam, deur of luik aan te bevestigen.

Toepassing

Een kozijn wordt toegepast als dragend kader voor openingen in gevels en binnenwanden.

• Voor raamopeningen en deuren.
• Voor luiken en andere sluitbare elementen.
• In gevels, vaak als onderdeel van buiten- of binnenschil.
• Als samengesteld element (bijv. hout aan binnenzijde met aluminium buitenzijde).

Aandachtspunten

• Kies materiaal op basis van uiterlijk, isolatie, onderhoud, duurzaamheid en prijs.
• Houten kozijnen vergen periodiek onderhoud: schuren en verven om de 5–8 jaar.
• Kunststof kozijnen zijn goedkoper en vereisen nauwelijks onderhoud, maar beschadigde delen of beslag kunnen soms niet meer reparabel of leverbaar zijn.
• Aluminiumkozijnen zijn doorgaans duurder dan hout en kunststof en kunnen aan de binnenzijde als minder fraai worden ervaren.
• Condensatie op het kunststofkozijn in plaats van op het glas wijst vermoedelijk op een isolatieprobleem.

Materialen / uitvoeringsvormen

• Hout (ook hardhout): traditioneel materiaal met warme uitstraling.
• Kunststof: onderhoudsarm en vaak goedkoper in aanschaf.
• Aluminium: duurder, vaak slanker profiel, buitenzijde kan afdekkingen hebben.
• Staal en steen (natuursteen, baksteen) komen ook voor als omlijsting.
• Hybride uitvoeringen: bijvoorbeeld hout met een aluminium afdekking aan de buitenzijde, combineren binnenwarmte van hout met onderhoudsvrije buitenkant van aluminium.

Onderdelen

• Onderdorpel
• Bovendorpel
• Verticale stijlen (minimaal twee) Deze onderdelen vormen samen het frame waaraan ramen, deuren of luiken worden bevestigd.

Eigenschappen per materiaal

• Hout
  • Uiterlijk: massief, warm en natuurlijk.
  • Onderhoud: vereist schuren en verven om de 5–8 jaar; af en toe herstelwerk.
  • Duurzaamheid: vermeld > 100 jaar; hout werkt en kan kieren veroorzaken.
  • Eenvoud van aanpassing: nieuw beslag aanbrengen en deuren recht hangen is relatief eenvoudig.
• Kunststof
  • Prijs: doorgaans goedkoper dan hardhout.
  • Onderhoud: in principe nooit verven; onderhoud vrijwel overbodig.
  • Isolatie: goed isolerend; drievoudig glas mogelijk.
  • Duurzaamheid: vermeld circa 50 jaar? (indicatie).
  • Nadeel: beschadigde delen of beslag kunnen moeilijk of niet repareerbaar zijn; vervanging kan visuele overeenstemming met andere kozijnen bemoeilijken.
  • Kleurvastheid: tegenwoordig goed.
• Aluminium
  • Kosten: duurder dan hout en kunststof.
  • Uiterlijk: kan lijken op oudere kunststofprofielen met diagonale hoekverbindingen; binnenzijde door sommigen als minder fraai ervaren.
  • Buitenafdekking bij hybride kozijnen voorkomt schilderwerk aan de buitenzijde.

Hybride kozijnen

• Combinatie van hout binnen en aluminium buiten biedt:
  • Warme, isolerende binnenzijde van hout.
  • Vrijwel onderhoudsvrije aluminium deklijsten aan buitenzijde.
  • Mogelijk hogere aankoopprijs, maar geen buitenverf nodig en daardoor lagere onderhoudskosten over langere termijn.

Etymologie

Het woord kozijn is ontleend aan het Noord-Franse cassin, een afleiding van het Normandische casse (kistje, reliekschrijn; ca. 1150). Engelse term: frame; Frans: dormant, cadre, bâti.