COP-waarde

Betekenis

De COP (Coefficient of Performance) geeft het rendement van een warmtepomp, airconditioner of vergelijkbare installatie weer als de verhouding tussen de uiteindelijk geleverde bruikbare warmte (of koeling) en de elektrische aandrijfenergie. Een hogere COP betekent dat per eenheid ingevoerde elektriciteit meer nuttige warmte of koude wordt geleverd.

Toepassing

De COP-waarde wordt gebruikt om prestaties van verwarmings- en koelapparaten te vergelijken.

• Vergelijken van warmtepompen en airconditioners bij vastgelegde testcondities.
• Kiezen van een toestel op grond van efficiëntie bij specifieke bron- en afgiftetemperaturen.
• Rekenvoorbeelden voor energiebehoefte en elektriciteitsverbruik van systemen.

Waarde

• Testen bij vaste brontemperatuur en afgiftetemperatuur maakt vergelijkingen tussen apparaten mogelijk.
• Een COP van 4 betekent dat 1 kWh elektrische energie resulteert in 4 kWh nuttige warmte; de pomp gebruikt dus 25% elektrische energie voor die warmte.
• Typische indicaties:
  • Elektrisch straalkacheltje: COP nog onder 1.
  • Traditionele koelinstallatie: geschatte COP rond 2,5.
  • Beste airconditioners: COP circa 3,5.
  • Warmtepompen: vaak tussen 3 en 5, afhankelijk van omstandigheden.
• Notatievoorbeeld: COP (A7/W35) = 4 betekent meten bij bron (buitenlucht) 7 °C en afgifte 35 °C.
• COPwp: geeft het totaal aan benodigde energie voor een warmtepomp weer, dus zowel toegevoerde energie als bronenergie.

Berekening (voorbeeld)

• Gegeven: nuttig te leveren energie 5 000 kWh en COP = 4.
• Benodigde elektrische energie: 5 000 / 4 = 1 250 kWh.
• Ter referentie: 5 000 kWh = 5 000 × 3,6 MJ = 13,7 GJ.

Aandachtspunten

• Beschouwde COP-waardes zijn maximale rendementen en gelden voor gunstige testcondities; in de praktijk ligt de gemeten waarde meestal lager dan de opgegeven fabrikantwaarde.
• Afhankelijkheid van temperatuur:
  • COP varieert met buitentemperatuur en met de afgiftetemperatuur van het verwarmingssysteem; bij lage temperatuurverwarming (LTV) is de COP hoger dan bij hoog temperatuur cv-water.
  • Een verhoging van de afgiftetemperatuur van cv-water verlaagt de COP; ruwweg één COP-punt per 10 °C verhoging (voorbeeldwaarden: A7/W35 ≈ 4,8; A7/W45 ≈ 3,6; A7/W55 ≈ 2,8; A7/W65 ≈ 2,3).
• Apparaat- en motortype beïnvloeden de COP; toestellen die goed presteren bij zeer lage buitentemperaturen (bijv. –10 °C) zijn meestal zwaarder uitgevoerd en duurder.
• De efficiëntie van de centrale die primaire energie levert wordt niet meegenomen in de COP van de warmtepomp.
• Onderscheid in toepassing: COP-warmte verwijst naar warmtepompen, COP-koeling naar het koelende deel van airconditioners.
• Temperatuurmetingen voor COP-bepaling dienen in absolute schaal (Kelvin) te worden gehanteerd.
• Bij lucht-warmtepompen kan ontdooien energie kosten; bij beoordeling kan een geïntegreerde waarde (integrated value) met dergelijke verliezen relevant zijn naast de COP.