Cradle to cradle

Betekenis

Cradle to cradle betekent letterlijk "van de wieg tot de wieg" en beschrijft een circulair alternatief voor het lineaire productieleven dat eindigt in afval. Het concept, populair gemaakt door William McDonough en Michael Braungart (boek uit 2002), stelt dat producten na hun levensduur geheel inzetbaar moeten zijn in nieuwe producten of volledig biologisch afbreekbaar. Ontwerp, productie en gebruik moeten zó worden ingericht dat tijdens het proces geen schadelijke stoffen ontstaan en het afval als grondstof kan dienen ("afval is voedsel").

Toepassing

Cradle to cradle geldt voor de hele keten van een product.

• Ontwerp: materialselectie en productconstructie zodanig dat onderdelen eenvoudig te scheiden en terug te winnen zijn.
• Winning en productie: kiezen voor materialen die bruikbaar blijven in de technosfeer of volledig afbreekbaar zijn, en vermijden van schadelijke emissies.
• Gebruik: minimaliseren van energie- en hulpstofverbruik en ontwerpen voor reparatie en langere levensduur.
• Afdanking: sloop en terugwinning zonder dat er werkelijk afval overblijft; materiaalstromen sluiten.

Aandachtspunten

• Ontwerp producten zó dat alle materialen opnieuw gebruikt kunnen worden; voorkom het doorbreken van de kringloop.
• Maak materialen en onderdelen eenvoudig scheidbaar zodat ingrediënten redelijk eenvoudig teruggewonnen kunnen worden.
• Gebruik natuurlijke materialen die volledig afbreekbaar zijn of niet-afbreekbare grondstoffen die bruikbaar blijven voor nieuwe producten.
• Vermijd bij productie en gebruik het vrijkomen van schadelijke stoffen en zet in op duurzame energie.
• Zorg dat producten voldoen aan functionele eisen zodat consumenten niet gedwongen worden een inferieur product te kiezen.

Principes / regels

Er gelden acht kernregels voor cradle to cradle:

• Ontwerp producten zó dat alle materialen opnieuw gebruikt kunnen worden (principe: afval is voedsel; liever geen hergebruik als daarmee de cirkel doorbroken wordt).
• Neem de natuur als voorbeeld.
• Zorg dat na gebruik alle bestanddelen volledig gescheiden kunnen worden (ingrediënten terugwinnen door redelijk eenvoudig de-assembleren).
• Laat natuurlijke materialen volledig afbreekbaar zijn (als voedsel voor de biosfeer).
• Laat niet-afbreekbare grondstoffen volledig bruikbaar zijn voor andere nieuwe producten (voedsel voor de technosfeer).
• Zorg dat bij productie en gebruik geen schadelijke stoffen vrijkomen.
• Gebruik duurzame energie in het productieproces.
• Streef ernaar dat het productieproces of het gebruik van het product het milieu schoner maakt.

Beoordeling en niveaus

C2C-producten worden beoordeeld op vijf gebieden:

• invloed op mens en milieu gedurende de volledige levenscyclus (LCA),
• herbruikbaarheid of composteerbaarheid,
• gebruik van duurzame energie,
• waterbeheer (waterstewardship),
• maatschappelijke verantwoordelijkheid. Producten kunnen volgens beoordeling op vier niveaus geclassificeerd worden: basic, silver, gold en platinum. C2C-producten worden onder meer verzameld en beoordeeld via initiatieven zoals MBDC.

Kritiek

C2C kan in de praktijk het risico dragen om te verzanden in symbolische of rituele verbeteringen in plaats van wezenlijke veranderingen; sommige critiques stellen dat het concept soms meer op geloof lijkt dan op een concreet middel. Tegelijk blijven veel bedrijven die met C2C startten trouw aan het idee en stappen vaak verder in de richting van volledige circulariteit.

Citaten

• "Met C2C gaat het erom dat je het gehele productieproces onder de loep neemt en het zó inricht dat er geen grondstoffen meer verloren gaan. Dat duurt vaak lang, maar elke stap is de juiste richting is een goede stap." (Mark Maas)