Cultuur

Betekenis

Cultuur kan breed worden opgevat als alles wat geen natuur meer is: alles wat door de mens bedacht en gecreëerd is. In de culturele geografie wordt cultuur specifieker gedefinieerd als het patroon van gedachten en gedragingen dat kenmerkend is voor een groep mensen en waarmee die groep waardering en betekenis aan de wereld geeft. Cultuur omvat gedeelde waarden, normen en gewoonten die niet aangeboren zijn maar aangeleerd worden.

Toepassing

Cultuur manifesteert zich in sociale en materiële uitingen.

• Overdracht van waarden en normen aan nieuwe leden van een groep, zoals pasgeborenen of vreemdelingen.
• Vorming van gemeenschappelijke gedragspatronen binnen sociale groepen.
• Uitdrukking in kunstvormen en architectuur die perioden en groepen kenmerken.
• Procesmatige invloed op sociale verhoudingen, inclusief assimilatie tussen groepen.

Aandachtspunten

• Cultuur is aangeleerd: normen en waarden worden via de omgeving overgedragen.
• Macht beïnvloedt cultuur: dominante groepen kunnen hun cultuur opleggen aan minderheidsgroepen.
• Assimilatie treedt op wanneer minderheidsgroepen hun eigen cultuur opgeven ten gunste van de dominante cultuur.
• Cultuur en beschaving staan los van de natuur en het ruwe; binnen kunst kan echter een terugkeer naar natuurlijke elementen plaatsvinden.

Verschil met beschaving

Cultuur en beschaving worden beide beschouwd als verwijderd van de natuur en het onaangepaste; de termen liggen daarbij dicht bij elkaar in betekenis.

Relatie met kunst en architectuur

• Kunst fungeert als cultuuruiting en toont wisselende houdingen ten opzichte van het aangepaste en het natuurlijke; periodes kunnen teruggrijpen naar natuur of een dominante stijl inlijven.
• Architectuur hangt nauw samen met cultuur en periode; ze dient vaak om te onderscheiden en kan bedoeld zijn als statement dat boven gewone normen en gewoonten uitstijgt.

Etymologie

Het woord cultuur komt van het Franse "culture" (bebouwing van de grond), ontleend aan het Latijnse "cultura" (o.m. verzorging, bebouwing). In het Engels is het woord "culture"; "in cultuur brengen" vertaalt naar "to cultivate".