Evenwichtsvochtgehalte

Betekenis

Het evenwichtsvochtgehalte geeft aan welk karakteristiek vochtgehalte een materiaal uiteindelijk zal instellen bij een bepaalde relatieve luchtvochtigheid. Het hangt direct af van de relatieve vochtigheid en van de materiaaleigenschappen; het begrip wordt in het Engels aangeduid als equilibrium moisture content (EMC).

Toepassing

Het begrip wordt gebruikt bij beoordeling en ontwerp van gebouwmaterialen en binnenklimaat.

• Beoordelen van materiaalgedrag in natte ruimten (badkamers, keukens).
• Keuze van wand- en plafondafwerking om condensatie te beperken.
• Inschatten van houtvochtigheid en het verwachte werken (zwellen/krimpen) van hout.
• Evalueren van effect op isolatiewaarde en dampdiffusie van bouwdelen.

Aandachtspunten

• Afhankelijkheid: het evenwichtsvochtgehalte varieert met relatieve vochtigheid en materiaalsoort.
• Instelsnelheid: wordt bepaald door materiaalsoort, temperatuur, relatieve vochtigheid en de openheid/poriënstructuur van het materiaal.
• Hygroscopiciteit: meer hygroscopische materialen nemen meer vocht op en staan het ook weer af; dat kan kleur- en volumeveranderingen veroorzaken.
• Materiaaleigenschappen: het evenwichtsvochtgehalte beïnvloedt isolatiewaarde, volumieke massa en dampdiffusie.
• Praktijkvoorbeeld: hout neemt snel vocht op en af, wat leidt tot werken (zwellen en krimpen).

Evenwichtsvochtgehalte van enkele materialen (relatieve vochtigheid)

Waarden geven het evenwichtsvochtgehalte in v/v % bij de aangegeven relatieve vochtigheid.

• Kalkzandsteen: 40%: 2; 65%: 4; 95%: 8–12
• Beton (normaal beton): 40%: 2–3; 65%: 3–4; 95%: 8
• Naaldhout: 40%: 2–3; 65%: 4–5; 95%: 12–15
• Cementpleister: 40%: 0,5; 65%: 1; 95%: 4
• Baksteen (rood, "zacht"): 40%: 0,2–0,3; 65%: 0,3–0,4; 95%: 0,8–1,1
• Steenwol (minerale wol, isolatiemateriaal): 40%: < 0,1; 65%: < 0,1; 95%: < 0,1
• Polystyreen schuim (isolatiemateriaal): 40%: 0; 65%: 0; 95%: < 0,2

Voorbeeld: eikenhout bij 20 °C

• Bij een binnentemperatuur van 20 °C en een relatieve luchtvochtigheid van 70% zal het evenwichtsvochtgehalte van eikenhout ongeveer 14% bedragen.
• Bij dezelfde temperatuur en een relatieve luchtvochtigheid van 35% zal het evenwichtsvochtgehalte van eikenhout ongeveer 8,3% bedragen.

Opmerkingen over materiaalgedrag

• Door de poreuze structuur van baksteen wordt opgenomen vocht relatief snel weer afgestaan, waardoor baksteenmetselwerk vaak droog aanvoelt.
• Het gebruik van zeer niet-hygroscopische afwerkingen (bijv. volledig geglazuurde tegels) kan condensatieproblemen verergeren; meer hygroscopische materialen kunnen in sommige gevallen condens beperken maar brengen risico op kleur- en volumeveranderingen met zich mee.