Faalkosten

Betekenis

Faalkosten zijn alle kosten die onnodig ten behoeve van het eindproduct zijn gemaakt. Ze ontstaan wanneer het bouwproces inefficiënt verloopt, het eindproduct niet aan afgesproken kwaliteitseisen voldoet of wanneer onderdelen hersteld of vervangen moeten worden. Faalkosten doen zich voor in alle branches en zijn nooit volledig te vermijden; ze kunnen zowel tijdens de uitvoering als later in de onderhoudsfase optreden.

Toepassing

Faalkosten treden op in uiteenlopende fasen van een bouwproject.

• Tijdens het bouwproces en de uitvoeringsfase.
• In de ontwerpfase en door onvoldoende detaillering van ontwerpen.
• In de onderhoudsfase als gevolg van een minder goed ontwerp of uitvoering.
• In alle branches waar producten of werken worden opgeleverd.

Aandachtspunten

• Gebrekkige communicatie kan leiden tot onnodige fouten en herwerkingen (verkeerde, te late of onduidelijke informatie; inadequate gegevensuitwisseling; te veel tussenstations; taalproblemen).
• Onvoldoende tijd resulteert in suboptimaal ontwerp, slechte bouwplaatsinrichting of te korte afbouwtijd.
• Gebrek aan vakkennis of onvakkundige inbreng verhoogt het risico op fouten en ondeugdelijke uitvoering.
• Niet-beheerst proces (wijzigingen, slecht op elkaar aansluitende tekeningen, ontbrekende controlestappen, slechte planning) veroorzaakt faalkosten.
• Faalkosten worden vaak pas opgemerkt tijdens de uitvoeringsfase, terwijl de eigenlijke oorzaken meestal eerder in het proces liggen; de mate van risico wordt ook wel aangeduid met de "3 O's": onverschilligheid, onvoorzichtigheid, ongeïnformeerdheid.

Oorzaken en voorbeelden

Voorbeelden van vermijdbaar tekortschieten die tot faalkosten leiden omvatten onder meer:

• Gebrekkige communicatie:
  • verkeerde, te late of onduidelijke informatie; inadequate gegevensuitwisseling; geen signaal bij dreigende fouten; te veel tussenstations; taalproblemen; cruciale taken die tussen wal en schip vallen.
• Onvoldoende tijd:
  • niet optimaal ontwerp: te weinig oog voor gebruikers; gebrekkige bouwplaatsinrichting; starten met een werk terwijl voorgaande fase nog niet afgerond is; te rooskleurige afspraken met opdrachtgever of leveranciers.
• Gebrek aan vakkennis:
  • te weinig vakmensen, lage instroom van nieuwe medewerkers en verminderde deskundigheid op de bouwplaats.
• Onvakkundige inbreng:
  • verkeerde keuzes, disproportionele of onacceptabele eisen van opdrachtgevers, onrealistische financiële ambities, gebrek aan detaillering, te goedkope aanbesteding, te veel risico bij uitvoerders leggen, slordigheid en gebrek aan verantwoordelijkheid.
• Niet-beheerst proces:
  • wijziging van het pakket van eisen, te late vergunningverlening, tekeningen die niet op elkaar aansluiten, geen controlestappen, te vroeg starten, te veel partijen, slechte planning van materiaal en personeel, gebrek aan organisatie op de bouwplaats, ontbreken van geïntegreerde informatiesystemen zoals BIM.

Cijfers en reactie

• Onderzoek in 2007 gaf aan dat faalkosten in de bouw gemiddeld ongeveer 5–13% van de omzet bedragen.
• In 2014 werd geschat dat dit percentage door een aantal oorzaken mogelijk was gedaald naar circa 5 à 8%.
• Voor het verminderen van faalkosten werd onder meer de Technical Inspection Service (TIS) opgezet.