Halsgevel

Een halsgevel is een gevel waarvan de hoofdgevel doorloopt in een smalle, opstaande topgevel die aan een hals doet denken.

Betekenis

Een halsgevel is een gevel die gelijkenis vertoont met een hals doordat de "normale" gevel doorloopt in de topgevel. De overgang naar de top wordt vaak benadrukt met decoratieve elementen die aan weerszijden van de hals paarsgewijs zijn aangebracht.

Toepassing

Halsgevels komen voor in traditionele gevelarchitectuur.

  • Voorkomen in gevels waarbij de gewone gevel doorloopt in een topgevel.
  • Voorzien van paarsgewijze decoraties langs de hals.
  • In Amsterdamse binnenstad zijn halsgevels frequent zichtbaar, onder meer in afbeeldingen van historische panden.
  • Vormen basis voor specifieke varianten zoals de vingboonsgevel.

Aandachtspunten

  • Decoraties begrenzen meestal de hals; deze staan paarsgewijs ter weerszijden aangebracht.
  • Herkenning gebeurt aan de doorlopende gevel en de opgaande topvorm.
  • Bij bestudering van historische voorbeelden letten op variantkenmerken (zie Vingboonsgevel).

Decoraties

De decoratieve elementen die aan weerszijden van de hals zijn geplaatst, worden klauwstukken of vleugelstukken genoemd. Ze verschijnen doorgaans paarsgewijs en benadrukken de vorm van de hals.

Vingboonsgevel

De Vingboonsgevel is een specifieke variant van de halsgevel, ontworpen in de stijl van Philips Vingboons (1607–1678). Kenmerken:

  • Verticale driedeling op elke verdieping, gescheiden door pilasters.
  • Klassiek uiterlijk binnen het Hollands Classicisme.
  • Driehoekig fronton.
  • Komt vrijwel uitsluitend voor in Amsterdam.

Terminologie

  • Engels: neck gable.

Ook interessant

Melkglas Melkglas is een doorschijnend glas dat door toevoeging van beenderas, tinoxide of calciumfluoride ondoorzichtig gemaakt wordt. Melkmeisje Een melkmeisje is zowel een type voordeur met jukvormig kozijn als een merknaam voor handgereedschap. Mestdeur Een mestdeur is een kleine deur in de zij- of achtergevel van een boerderij voor het efficiënt afvoeren van mest. Metselteken Een metselteken is een metselpatroon van afwijkende bakstenen dat een decoratief of symbolisch teken in een gevel vormt.