Hemelwaterafvoer (HWA)

Betekenis

Hemelwaterafvoer is het systeem dat hemelwater van het dak en dakgoot afvoert naar de riolering, naar een wadi of naar een greppel. De term verwijst in nauwe zin naar de hemelwater-afvoerbuis, doorgaans de regenpijp die op bouwtekeningen als HWA staat aangeduid.

Toepassing

Hemelwaterafvoer wordt toegepast voor de afvoer van alle vormen van neerslag die van gebouwen komen.

• Aansluiten van dakgoten op regenpijpen bij hellende daken.
• Opnemen van water van platte daken via uitlopen en regenpijpen.
• Aansluiten op het publieke systeem in een gescheiden riolering of op het gecombineerde systeem in een gemengd rioleringsstelsel.
• Afvoeren naar een wadi of greppel als alternatief voor lozing op de riolering.
• Soms uitvoeren als ketting langs de gevel in plaats van regenpijp.

Aandachtspunten

• De dakgoot zelf behoort niet tot wat onder "hemelwaterafvoer" wordt verstaan; de afvoer begint bij de aangesloten regenpijp of uitloop.
• Voorzie roosters, zeefkorven of bladafscheiders bij uitlopen om grind, bladeren en takjes uit de afvoer te houden.
• Kies de diameter van regenpijpen op basis van de te verwachten waterafvoer; gangbare diameters zijn 60, 70, 80 en 100 mm (waarbij 80 of 100 mm vaak toegepast wordt).
• Gebruik bij onderuitlopen door verwarmde ruimtes een uitvoering met isolatie om koudebruggen en condensatie te voorkomen.
• Bij aansluiting van rechthoekige zijuitlopen op ronde regenpijpen bestaan twee oplossingen: stadsuitloop of vergaarbak.

Afvoer van hemelwater van daken

• Hellende daken: hemelwater wordt afgevoerd via dakgoten en regenpijpen; eventueel kan een vergaarbak toegepast worden; dakgoten kunnen op afschot gelegd worden om de doorstroming te verbeteren.
• Platte daken: het water wordt afgevoerd via uitlopen in het dakvlak en vervolgens via regenpijpen; inpandige hemelwaterafvoeren komen nog weinig voor.

Uitlopen bij platte daken

Onderuitloop

• Voert regenwater recht door het dakvlak naar beneden of eerst recht door het dak en vrijwel onmiddellijk haaks naar een verticale regenpijp.
• Wordt vaak voorzien van een bolrooster, zeefkorf met zeefdeksel of een bladafscheider om vervuiling tegen te houden.
• Komt veel voor bij schuurtjes met plat dak en bij omvangrijke platte daken.
• Wordt bij doorvoer door een verwarmde ruimte meestal uitgevoerd met isolatie.

Zijuitloop

• Voert water horizontaal door een muur of wand met een pijpje met een afschot van ca. 7 graden, waarna het water in de regenpijp komt.
• Bestaat uit een rechthoekige buis die vaak voorzien is van een plakplaat; de buis wordt van binnenuit door de dakopstand geschoven en de plakplaat wordt overdekt met dakbedekking.
• Verkrijgbaar in uitvoeringen van 45° (voor schuine plank of mastiekhoek) en 90° (voor haakse dakopstanden).
• Bij bitumen dakbedekkingen worden meestal zijuitlopen van metaal gebruikt; voor kunststof dakbedekking zijn speciale plakplaten beschikbaar.
• Standaardmaat is vaak 80x60 of 100x60 mm.
• Aansluiting op een ronde buis kan via een stadsuitloop (rechthoekige buis schuift over de uitloop) of via een vergaarbak (uitmonding in een bak die aan gevel of boeiboord gemonteerd is).

Materialen en verbindingen

• Zijuitlopen en vergaarbakken worden vaak aangesloten op buizen van PVC of van metaal (verzinkt staal, zink, koper; vroeger ook gietijzer).
• Soms is alleen het onderste deel van de regenpijp (ongeveer 2 meter) in gietijzer uitgevoerd om beschadiging door bijvoorbeeld fietsen of winkelwagentjes te beperken.

Afmetingen / doorsneden

• Veelgebruikte ronde diameters voor regenpijpen zijn 60, 70, 80 en 100 mm; 80 en 100 mm worden vaak toegepast.
• Rechthoekige zijuitlopen komen standaard voor in afmetingen zoals 80x60 of 100x60 mm.