Wadi

Betekenis

Een wadi is oorspronkelijk een rivierbedding in droge gebieden die het grootste deel van het jaar droog staat en tijdens natte perioden veel water verwerkt; het woord is Arabisch en betekent dal. In stedelijke context is een wadi een aangelegd oppervlakte-infiltratiesysteem dat hemelwater opvangt en tijdelijk bergt om vertraagde doorgave of infiltratie in de bodem mogelijk te maken.

Toepassing

De wadi wordt toegepast waar opvang en vertraagde afvoer van hemelwater gewenst is in het bebouwde gebied.

• Opvangen en tijdelijk bergen van regenwater bij hevige neerslag.
• Vertragen van afvoer richting riolering om overstort en overloop te voorkomen.
• Infiltratie naar de onderliggende bodem en zo nodig verhoging van de grondwaterstand.
• Multifunctionele invulling als groene strook, speelruimte of klein recreatiegebied.

Aandachtspunten

• Alleen gebruiken voor hemelwater; geen afvalwater toelaten.
• Onderzoeken van de doorlatendheid van de bodem bepaalt het gekozen systeem (infiltratie, buffer of combinatie).
• Voorzien dat voldoende ruimte beschikbaar is; wadi's vragen doorgaans een lager liggend verzamelpunt dan de omgeving.
• Bij toepassing met percolatiekoffer of drainage moet de grondwaterstand onder de koffer liggen of anders extra afvoeren voorzien worden.
• Rekening houden met onderhoudsbehoeften (maaien, slibverwijdering bij buffer-wadi's, onderhoud speeltoestellen).

Materialen / uitvoeringsvormen

• Infiltratie-wadi: gebruik van een grindkoffer of grof zandlaag (percolatiekoffer) onder de greppel om infiltratie en tijdelijke opslag te vergroten.
• Buffer-wadi: ontwerp met opvangcapaciteit en vaak extra drainage of afvoeren naar elders of het riool.
• Optionele drainage: afvoeren van overtollig water wanneer opslagcapaciteit of doorlatendheid onvoldoende is.

Voordelen

• Voorkomt overloop van het riool door tijdelijke berging en vertraagde afvoer.
• Mogelijkheid tot multifunctioneel groen in stedelijke omgeving (spel, zitruimte, uitstraling).
• Verbetering van leefklimaat en vermindering van urban heat door groen en bomen.
• Infiltratie-wadi verhoogt de grondwaterstand en vergt relatief eenvoudig onderhoud.
• Zuivert enigszins hemelwater, vooral wanneer water rechtstreeks op het terrein valt.

Nadelen

• Vereist gedegen voorbereiding en bodemonderzoek vanwege invloed van doorlatendheid.
• Ruimtebeslag: beschikbare grond kan niet voor andere bouwdoeleinden gebruikt worden.
• Hoge grondwaterstand kan extra afvoeren noodzakelijk maken.
• Aanlegkosten en doorlopend onderhoud; buffer-wadi's vragen meer onderhoud door slibvorming.
• Mogelijke nadelige ruimtelijke ingrepen wanneer wadi's geforceerd worden ingepland in woonvoortuinen.

Andere aspecten

• Hellingspercentage bij voorkeur gering (< 5%) en met natuurvriendelijke oevers.
• Een wadi bevat doorgaans alleen water na neerslag; vaak ligt de bodem vochtig of vrijwel droog.
• Bij aanwezigheid van water is de voorkeur dat de waterdiepte niet groter is dan circa 50 cm vanwege verrassingseffect en verdrinkingsgevaar voor kinderen.
• Wadi's vormen habitats voor verschillende planten- en diersoorten, maar het effect op biodiversiteit kan beperkt of contextafhankelijk zijn.
• Een wadi kan een noodoverloop ("slokop") hebben voor water boven de bergingscapaciteit.