Herme

Betekenis

Een herme is een stenen zuil met een kop erop of een beeld van een hoofd op een hoog voetstuk; het voetstuk loopt vaak enigszins taps naar beneden. Oorspronkelijk stelde de herme een buste van de god Hermes voor, geplaatst op een hoge vierkante pijler en voorzien van zijn fallus.

Toepassing

De herme werd als zelfstandig monument of decoratief element gebruikt.

• Richtingzuil langs wegen, vooral in Attica.
• Grenspaal of beschermend markeerpunt bij gebouwen in Athene.
• Plaatsing bij poorten en grafmonumenten.
• Architectonisch motief, later ook nagevolgd tijdens de Renaissance.

Aandachtspunten

• Meestal uitgevoerd in steen; het voetstuk is vaak licht taps toelopend.
• Oorspronkelijk bevatte sommige hermen een fallus als opvallend kenmerk.
• Draagfunctie ontbreekt: herme is vooral decoratief, geen dragend beeld.
• Later variëren de opgeplaatste koppen: zowel goden als beroemde mensen.
• Speelden mogelijk een rol in volkse bijgeloof; het aanraken van de penis werd met geluk geassocieerd.

Materialen / uitvoeringsvormen

• Voornaamste uitvoering: stenen zuil met een kop of buste op het bovenste deel.
• Varianten verschillen in afgebeelde koppen en in detaillering van het voetstuk.

Verschil met kariatiden en atlanten

• Kariatiden en atlanten zijn draagbeelden die architectonisch lasten overnemen.
• Een herme is primair een decoratieve zuil of grenspaal en heeft geen dragende functie.

Historiek / evolutie

• Oorspronkelijk functioneerden hermen als richting- en grenszuilen in het oude Griekenland, met name in Attica en Athene.
• In latere periodes werden hermen met diverse koppen uitgevoerd en diende het motief als decoratief element dat in de Renaissance opnieuw opdook.

Terminologie

• Engels: herm