Architectuur & erfgoed

Categorieën

Bouwstijlen, ornamentiek, monumentenzorg en historische bouwdetails.

Historische gevels op de Grote Markt in Brussel
0-9 A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z

A

Abacus Abacus is een term met twee betekenissen: een dekplaat op het kapiteel van een zuil en een telraam. Architectuur & erfgoed Absis Verouderde schrijfwijze van apsis; soms foutief geschreven als abcis. Architectuur & erfgoed Acanthus De acanthus is een Zuid-Europese plant waarvan het sierlijk krullende blad als ornament in de bouwkunst wordt gebruikt. Architectuur & erfgoed Aedicula Een aedicula is een stenen nis of klein tempeltje, meestal geflankeerd door zuilen of pilasters en voorzien van een hoofdgestel of fronton. Architectuur & erfgoed Agraffe Een agraffe is een decoratieve centrale sluitsteen in een boog, vaak vormgegeven als een gezicht, cartouche of plantaardig motief. Architectuur & erfgoed Akroterion Een akroterion is het voetstuk of het beeldhouwwerk dat op de top en hoekpunten van een klassiek fronton staat. Architectuur & erfgoed Ambachtelijk-traditioneel De ambachtelijk-traditionele bouwtrant gebruikt traditionele materialen, vormen en motieven en is niet gebonden aan één bouwstijl of periode. Architectuur & erfgoed Amsterdamse School De Amsterdamse School is een Nederlandse expressionistische bouwstijl (circa 1910–1940) met plastische gevels en rijk siermetselwerk. Architectuur & erfgoed Annuli Ringen in de hals van een Dorisch kapiteel, gelegen tussen echinus en hypotrachelion. Architectuur & erfgoed Apophysis Een apophysis is het holle kwartronde overgangsprofiel van de schacht naar het kapiteel van een zuil. Architectuur & erfgoed Apothesis De apothesis is bij een zuil het kwartronde, holle profiel dat de overgang vormt tussen het basement en de schacht. Architectuur & erfgoed Apsidiool Een apsidiool is een kleine apsis; meerdere apsidiolen samen worden straalkapellen genoemd. Architectuur & erfgoed Apsis De apsis is de nisvormige, halfronde of veelhoekige afsluiting van het koor, schip of een zijbeuk van een kerk. Architectuur & erfgoed Apsiskalot Een apsiskalot is een bolvormig gewelf dat de achterste apsis van een kerkruimte afsluit, meestal als halve koepel. Architectuur & erfgoed Arabesk Een arabesk is een decoratief motief van sierlijke gebogen lijnen met ranken en bladwerk dat bijna volledige vlakvulling nastreeft. Architectuur & erfgoed Archaïserend Archaïserend duidt op het bewuste gebruik van verouderde woorden of stijlkenmerken uit een vroegere periode. Architectuur & erfgoed Architectuur Architectuur is het geheel van bouwkundige kenmerken en voortbrengselen voortvloeiend uit de ontwerpen van een architect. Architectuur & erfgoed Architraaf De architraaf is het onderste, horizontale dragende deel van een hoofdgestel en kent ook een betekenis als lijstwerk rond ramen en deuren. Architectuur & erfgoed Art Deco Een kunstzinnige stroming (1910–1940) die zich richtte op verfraaiing en geometrische esthetiek als reactie op functionalisme. Architectuur & erfgoed Art Nouveau Europese stijl (ca. 1890–1914) die de historische (neo)stijlen verwerpt, ook bekend als Nieuwe Kunst of Jugendstil. Architectuur & erfgoed Astragaal Astragaal is de ringvormige sierband tussen de schacht en het kapiteel van een zuil, ook toegepast als lijst in het hoofdgestel. Architectuur & erfgoed Atlant Een atlant is een zuil in de vorm van een mannenfiguur die een daarboven gelegen bouwonderdeel draagt. Architectuur & erfgoed

B

Baldakijn Een baldakijn is een ornamentaal beschermdak of draperie boven een altaar, troon, beeld of hemelbed. Architectuur & erfgoed Barok De barok is een kunst- en bouwstijl uit circa 1600–1750 gekenmerkt door overdadige vormen, plastische bouwlichamen en dramatische versiering. Architectuur & erfgoed Basement Basement is een bouwkundig begrip met meerdere betekenissen: voetstuk van een zuil, gevelplint, lijstwerk onder kozijnen en souterrain. Architectuur & erfgoed Basiliek Een basiliek is een stenen kerkgebouw met een hoog, raamrijk middenschip en lage zijbeuken en kan ook een rooms‑katholieke eretitel zijn. Architectuur & erfgoed Biforium Een biforium is een dubbel raam dat door een middenzuil in twee vensters wordt verdeeld. Architectuur & erfgoed Biologische architectuur Zie biologisch bouwen. Architectuur & erfgoed Bladkapiteel Een bladkapiteel is een kapiteel dat versierd is met natuurlijk vormgegeven of gestileerde bladeren. Architectuur & erfgoed Blob Blob-architectuur omvat ontwerpen met sterk gebogen, vaak \"opgeblazen\" en vloeibare vormen die met digitale modellering ontstaan. Architectuur & erfgoed Boogveld Het boogveld is de ruimte tussen de bovendorpel en de boog erboven of het ingesloten gedeelte bij een blinde boog. Architectuur & erfgoed Bossche School De Bossche School is een naoorlogse bouwstijl rond Dom Hans van der Laan, gekenmerkt door strakke geometrie, robuuste materialen en sobere proporties. Architectuur & erfgoed Bouwkosten Bouwkosten zijn de financiële uitgaven verbonden aan het realiseren, renoveren of onderhouden van een gebouw of monument. Architectuur & erfgoed Bouwstijl Een bouwstijl is het geheel van kenmerken waarmee gebouwen van een bepaalde periode, volk of architect zich onderscheiden. Architectuur & erfgoed Bremer groen Bremer groen is een historisch verfpigment met een giftige kopersamenstelling dat nog voorkomt bij restauratiewerk. Architectuur & erfgoed Bucranium Een bucranium is een runderschedel met horens die als decoratief ornament in architectuur en toegepaste kunst wordt gebruikt. Architectuur & erfgoed

C

Cannelures Cannelures zijn verticale groeven in de schacht van een zuil of pilaster die de zuil een meer verticaal en minder log uiterlijk geven. Architectuur & erfgoed Cartouche Cartouche is een versierde omlijsting, zowel een renaissance-ornament rond een vlak als de ovale hiëroglyfenomlijsting voor faraonamen. Architectuur & erfgoed Cassette Een cassette is een verdiept, meestal rechthoekig vlak dat vooral in plafonds of gewelven wordt toegepast. Architectuur & erfgoed Catastrofe-architectuur Een alternatieve benaming voor de architectuurstroming deconstructivisme. Architectuur & erfgoed Centraalbouw Centraalbouw is een bouwwijze waarbij een gebouw in zijn geheel is gerangschikt rond een centraal middelpunt. Architectuur & erfgoed Chaletstijl Chaletstijl is een 19e-eeuwse bouwstijl geïnspireerd op Zwitserse chalets, veel toegepast bij villa's en andere gebouwen in bosrijke omgeving. Architectuur & erfgoed Colonnade Een colonnade is een reeks zuilen die een hoofdgestel draagt, zonder tussenliggende bogen, vaak als overdekte zuilengalerij. Architectuur & erfgoed Composietorde Een composietorde is een late-Romeinse zuilenorde die Korintische en Ionische elementen in één kapiteel combineert. Architectuur & erfgoed Concha Een concha is een halfronde koepel die voorkomt boven een koornis of in een apsis. Architectuur & erfgoed Constructivisme Het constructivisme is een kunststroming en bouwstijl (1915–1930) die de constructie zichtbaar houdt en moderne technieken benadrukt. Architectuur & erfgoed Curvilineair Curvilineair betekent dat een vorm of object geheel uit gebogen lijnen is opgebouwd. Architectuur & erfgoed Cuspis Een cuspis is een lob als ornament aan een constructie. Architectuur & erfgoed

D

Dakpan historie Het pannendak in historisch perspectief behandelt oorsprong, ontwikkeling en bedreigingen van traditionele dakpannen en hun erfgoedwaarde. Architectuur & erfgoed Deconstructivisme het verhaal Deconstructivisme is een term uit 1988 voor architectuur die gefragmenteerde, disharmonische vormen toont en de illusie van instabiliteit oproept. Architectuur & erfgoed Decoraties Decoraties in de bouwkunst zijn versieringen of versiersels die in vrijwel elke bouwstijl voorkomen. Architectuur & erfgoed Dekplaat Een dekplaat is een vlakke afdekking die voorkomt in architectuur, elektrische afwerking en als afdeklat bij aansluitingen. Architectuur & erfgoed Delftse School De Delftse School is een traditionalistische, sobere bouwstijl (ca. 1925–1955), ontstaan rond ir. M.J. Granpré Molière en geïnspireerd op vaderlandse baksteenarchitectuur. Architectuur & erfgoed Dessus de porte (deurstuk) Een dessus de porte is een ornament boven een belangrijke deur, vaak uitgevoerd in hout, stuc, natuursteen, schilderwerk of textiel. Architectuur & erfgoed Dictatoriaal bouwen Dictatoriaal bouwen is een megalomane, monumentale bouwstijl die vanaf de jaren 1930 in Duitsland onder het nationaal-socialisme optrad om macht en dominantie uit te stralen. Architectuur & erfgoed Dorisch Dorisch is de meest eenvoudige en robuuste van de drie klassieke Griekse zuilenorden, ook overgenomen door de Romeinse bouwkunst. Architectuur & erfgoed Driesnuit Een driesnuit is een ornament bestaande uit drie visblazen gerangschikt binnen een omschrijvende cirkel. Architectuur & erfgoed

E

Echinus Echinus is bij het kapiteel van een Dorische zuil de kussenachtige schijf direct onder de abacus. Architectuur & erfgoed Eclecticisme Eclecticisme is een 19de-eeuwse bouwstijl (ca. 1850–1910) die kenmerken van eerdere stijlen combineert tot een nieuw geheel. Architectuur & erfgoed Eierlijst Een eierlijst is een decoratief profiel bestaande uit een reeks eivormige figuren, vaak afgewisseld met een pijlpunt of tong. Architectuur & erfgoed Els Els is een historisch Nederlands woord dat verwijst naar de priem. Architectuur & erfgoed Entasis Entasis is het subtiel boogvormig verjongen van een zuil om een optische holling te corrigeren. Architectuur & erfgoed Epigraaf Een epigraaf is een opschrift, een uitgehouwen inscriptie die doorgaans op een monument voorkomt. Architectuur & erfgoed Exedra Een exedra is een halfronde of diepe nis in de klassieke architectuur die als zit- en gespreksruimte of als apsis fungeert. Architectuur & erfgoed Expressionisme Expressionisme drukt gevoelens, gedachten en ervaringen uit in architectuur door vormvrijheid, vervorming en sculpturale uitdrukking. Architectuur & erfgoed

F

Fascia De fascia is een brede stenen horizontale band in de klassieke bouwkunst, gelegen onder de taenia en onderdeel van het architraaf. Architectuur & erfgoed Flamboyantstijl De flamboyantstijl is de laat-gotische stijl met dubbelgebogen golvingen en plastische, vlamachtige ornamenten in venstermaswerk. Architectuur & erfgoed Fries Een fries is een doorgaande horizontale band met beeldhouwwerk of versiering tussen architraaf en kroonlijst. Architectuur & erfgoed Fronton Een fronton is een driehoekige of segmentvormige bekroning van een gevel, venster of ingang in klassieke trant. Architectuur & erfgoed Functionalisme Functionalisme is een architectuur- en ontwerptraditie die de functie van een gebouw of object als uitgangspunt neemt. Architectuur & erfgoed

G

Geison De geison is in de Griekse tempelbouw de horizontale band direct boven het fries en onder het timpaan. Architectuur & erfgoed Georgian Style De Georgian Style is een Engelse neo-klassieke bouwstijl uit circa 1720–1840, verbonden aan de regeerperiodes van koning George II, III en IV. Architectuur & erfgoed Gotiek Gotiek (1135–1500) is een in de 12e eeuw in Frankrijk ontstane bouwstijl met skeletconstructies van ribben, zuilen en luchtbogen. Architectuur & erfgoed Griekse bouwkunst Griekse bouwkunst omvat de bouwtradities van de Hellenen, met name de monumentale tempelarchitectuur die ook de Romeinen beïnvloedde. Architectuur & erfgoed Groep 32 Een bouwkundige stroming die als afsplitsing van Opbouw en De 8 barokke en klassieke elementen opnieuw introduceerde in het modernisme. Architectuur & erfgoed Guilloche Een guilloche is een geometrische decoratie opgebouwd uit een fijn maaswerk van lijnen, bogen en golven. Architectuur & erfgoed Guirlande Een guirlande is een slinger van gehouwen, gegoten of gesneden bladeren, vruchten of bloemen, vaak bevestigd aan de gevel. Architectuur & erfgoed

H

Herme Een herme is een stenen zuil met een kop of buste bovenop, oorspronkelijk een buste van de god Hermes. Architectuur & erfgoed Hogel Een hogel is een gebeeldhouwd ornament in bloem-, knop- of bladvorm dat uit een bouwelement uitsteekt. Architectuur & erfgoed Hollands Classicisme Hollands Classicisme is de Nederlandse variant van het Classicisme rond 1650, gekenmerkt door klassieke vormen en een sobere, harmonieuze monumentaliteit. Architectuur & erfgoed Hoofdgestel Een hoofdgestel is een breed, horizontaal lijstwerk dat het bovendeel van een gevel vormt en klassiek uit architraaf, fries en kroonlijst bestaat. Architectuur & erfgoed Horror vacui Horror vacui is een stijlprincipe waarbij een vlak of oppervlak vrijwel volledig wordt gevuld met ornamenten, motieven en geometrische vormen. Architectuur & erfgoed Houtsnijwerk Houtsnijwerk is hout dat met speciaal gereedschap in reliëf of volledig in drie dimensies is gesneden en vaak als ornament of beeld voorkomt. Architectuur & erfgoed Hypotrachelion Het hypotrachelion is het halsdeel van het Dorisch kapiteel, gelegen onder de echinus en boven de annuli. Architectuur & erfgoed

I

Insula Een insula is een klassiek Romeins appartementengebouw voor middenstand en lagere klassen, vaak tot vijf bouwlagen hoog. Architectuur & erfgoed Ionisch Een Griekse classicistische bouwstijl met slanke zuilen en kapitelen voorzien van karakteristieke voluten. Architectuur & erfgoed

J

Jugendstil, Art Nouveau Jugendstil (Art Nouveau) is een stijlperiode rond 1890–1914 gekenmerkt door organische vormen, rijke decoratie en experimentele ornamentatie. Architectuur & erfgoed

K

Kapiteel Een kapiteel is de bekroning van een zuil, pilaster of pijler die de overgang naar de bovenconstructie vormt. Architectuur & erfgoed Kardoes Een kardoes is een blokje of plankje met een krulvormig ornament, toegepast onder treden van een trap. Architectuur & erfgoed Kariatide Een kariatide is een vrouwelijke figuur die als dragende zuil fungeert en het kapiteel boven haar hoofd draagt. Architectuur & erfgoed Kelkkapiteel Een kelkkapiteel is een kapiteel in de vorm van een kelk dat de overgang tussen schacht en dekplaat maakt. Architectuur & erfgoed Keuls plafond Een Keuls plafond is een stucplafond waarbij balken en tussenruimten met stucwerk zijn afgewerkt, vaak met ornamenten en boogvormige verbindingen. Architectuur & erfgoed Kleuronderzoek Een kleuronderzoek geeft inzicht in de samenstelling, opbouw en historisch gebruik van kleuren en verflagen van een object. Architectuur & erfgoed Kluwenzuil Een kluwenzuil is een zuil die lijkt opgebouwd uit twee of meer om elkaar gewonden zuilen. Architectuur & erfgoed Knopkapiteel Een knopkapiteel is een kapiteel versierd met bladeren die aan het uiteinde opgerold zijn en knoppen vormen. Architectuur & erfgoed Kolom Een kolom is een zuil, pilaar of pijler die meestal als steunpunt in een bouwwerk wordt toegepast. Architectuur & erfgoed Koolbladornament Een koolbladornament is een ornament in de vorm van meestal meerdere koolbladeren. Architectuur & erfgoed Korintisch Korintisch is de Korintische orde, een variant van de klassieke Griekse bouwstijl uit Korintië, herkenbaar aan weelderige kapitelen met acanthusbladeren. Architectuur & erfgoed Kornis Kornis is een alternatief woord voor kroonlijst met een Romaanse en Latijnse herkomst. Architectuur & erfgoed Krolneut Een krolneut is een uitstekend, krullend of spiraalvormig bouwkundig ornament, gebruikt in hoofdgestel en kapiteel van klassieke orden. Architectuur & erfgoed

L

Laddervenster Een laddervenster is een verticaal venstertype met roedeverdeling die doet denken aan de sporten van een ladder, typisch voor de Amsterdamse School. Architectuur & erfgoed Lancetvenster Hoog, smal venster met een spits toelopende gotische boog, typisch voor de vroege Gotiek in Engeland. Architectuur & erfgoed Levenslust Levenslust is het verlangen te blijven leven en het ervaren van levensvreugde of lust in het leven. Architectuur & erfgoed Liseen Lisenen zijn verticale, licht uit de muur uitstekende banden zonder voetstuk of kapiteel die een decoratieve geleding vormen. Architectuur & erfgoed Lotharingse stijl De Lotharingse stijl is een bouwstijl van Zuid-Limburgse mijnwerkerswoningen (ca. 1900–1918) met grote gepleisterde vlakken in de metselgevels. Architectuur & erfgoed

M

Maaswerk Maaswerk is een synoniem voor tracering. Architectuur & erfgoed Mascaron Een mascaron is een gezichtsornament of buste dat als sluitsteen of ornament boven deuren, bogen en gevels wordt toegepast. Architectuur & erfgoed Meander Een meander is een kronkelend patroon: een grillig rivierbocht, een algemeen kronkelverschijnsel of een ornamentstrook met doorlopende slingerlijnen. Architectuur & erfgoed Memphis Memphis is een interieurstijl uit het einde van de 20e en begin 21e eeuw, gekenmerkt door bombastische vormen, felle kleuren en stijlmix. Architectuur & erfgoed Metope Een metope is bij de Dorische orde het gebied in het fries tussen twee trigliefen. Architectuur & erfgoed Monolietzuil Een monolietzuil is een zuil die volledig uit één stuk steen is gehakt. Architectuur & erfgoed Monument Een monument is een onroerende zaak die deel uitmaakt van het cultureel erfgoed en vaak van algemeen belang is vanwege schoonheid, wetenschap of cultuurhistorische waarde. Architectuur & erfgoed Monument hakken geveltop Het opnieuw hakken van een geveltop is het vervaardigen en reconstrueren van een monumentale topgevel uit steen op basis van historische gegevens. Architectuur & erfgoed Moorse revival Moorse revival is een oriëntaals aandoende 19e–begin 20e-eeuwse bouwstijl met Moorse (Spaans-Arabische) architectonische elementen. Architectuur & erfgoed Motief Een motief is een vorm of figuur die volgens een regelmatig patroon herhaald wordt en veelvuldig voorkomt in gebouwen en objecten. Architectuur & erfgoed

N

Natuursteen bestekstermen cultureel erfgoed Gestandaardiseerde terminologie voor bestekken van natuursteenwerken in en aan monumenten, samengesteld door de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. Architectuur & erfgoed Neoclassicisme Neoclassicisme is een architectuurstroming uit het einde van de 18e en de eerste helft van de 19e eeuw, geïnspireerd door de klassieke oudheid. Architectuur & erfgoed Neogotiek Neogotiek (1740–1880) is een architectuurstijl die de middeleeuwse gotiek deed herleven als reactie op het neo-classicisme. Architectuur & erfgoed Neomodernisme Neomodernisme is een bouwstijl die de uiterlijke vorm en de zichtbaarheid van constructie en materialen centraal stelt. Architectuur & erfgoed New urbanism (retro-architectuur) New urbanism is een architectuurstroming die het dorpse, kleinschalige karakter in nieuwbouwwijken herintroduceert. Architectuur & erfgoed Nieuwe Bouwen Het Nieuwe Bouwen (Nieuwe Zakelijkheid, ca. 1900–1940, eigenlijk tot heden) is een sobere, functionele bouwstijl met veel glas, staal en beton. Architectuur & erfgoed Nieuwe Haagse School De Nieuwe Haagse School is een interbellum-bouwstijl (1920–1940) die elementen van Frank Lloyd Wright, de Amsterdamse School en De Stijl combineert. Architectuur & erfgoed

O

Obelisk Een obelisk is een hoge, naaldvormige, vierkante zuil die naar boven smaller wordt en vaak een piramidevormige punt heeft. Architectuur & erfgoed Ogief Een ogief is een diagonaal lopende kruisrib in gewelfconstructies, veel toegepast in de Gotiek en meestal van natuursteen of hout. Architectuur & erfgoed Orde Een klassieke bouwwijze waarbij het kapiteel het kenmerkende element is. Architectuur & erfgoed Orden, de vijf orden De vijf orden zijn klassieke architectuurordes: Dorisch, Ionisch, Korintisch, Toscaanse en composiet: zoals beschreven door Vitruvius. Architectuur & erfgoed Ornament Een ornament is een bouwelement zonder constructieve functie dat wordt aangebracht ter verfraaiing van een gebouw. Architectuur & erfgoed

P

Palmet Een palmet is een vrijwel symmetrisch ornament in de vorm van een waaiervormig palmblad, afkomstig uit de Griekse oudheid. Architectuur & erfgoed Palmgewelf Een palmgewelf is een ribgewelf dat door zijn zuil en waaierende ribben op een palmboom lijkt. Architectuur & erfgoed Patera Een patera is een schijfvormig ornament met vaak concentrische cirkels of een rond bladvormig motief. Architectuur & erfgoed Perklijst Een perklijst is een lijstvormig ornament dat in het vlak (perk) ligt en daar als versiering fungeert. Architectuur & erfgoed Perpendicular Perpendicular is de Engelse benaming voor de late Gotiek, gekenmerkt door sterke verticale lijnen en omvangrijke raampartijen. Architectuur & erfgoed Pilaster Een pilaster is een halve zuil die iets uit een muur uitspringt en zowel decoratieve als soms constructieve functies vervult. Architectuur & erfgoed Piron Een piron is een bolvormig ornament op een zuiltje, geplaatst op het uiteinde van een nok. Architectuur & erfgoed Pluiken Pluiken zijn ornamenten in banden die samen een meander‑versiering vormen. Architectuur & erfgoed Post 65 Post 65 duidt de karakteristieken van architectuur, stedenbouw en landschap aan in de periode circa 1965–1990. Architectuur & erfgoed Postament Een postament is het voetstuk van een zuil, meestal een rechthoekig blok natuursteen met geledingen. Architectuur & erfgoed Postmodernisme Postmodernisme is een architectuurstroming die reageert op het Modernisme door klassieke elementen en eclectische, vaak speelse vormen te herintroduceren. Architectuur & erfgoed Profielzuil Een profielzuil is een zuil waarin de lijstvormen van geprofileerde gewelfbogen doorlopen. Architectuur & erfgoed Pseudo-basiliek Een pseudo-basiliek is een meerschepige kerk met een hoger en breder middenschip maar zonder vensters in de bovenzone. Architectuur & erfgoed

R

RAL-kleuren RAL-kleuren zijn een gestandaardiseerd coderingssysteem voor het definiëren van kleuren, vooral gebruikt voor coatings en architectuur. Architectuur & erfgoed Rationalisme Rationalisme is een vroege 20e-eeuwse bouwstijl die nadruk legt op rationeel vormen en, in Nederland, dragende baksteenconstructies. Architectuur & erfgoed Rayonnant Een gotische stijl en tracering met straalsgewijs maaswerk, vaak toegepast in roosvensters en bovenste delen van hoge ramen. Architectuur & erfgoed Renaissance Renaissance is de bouwstijl uit ca. 1450–1600 die de klassieke Romeinse bouwkunst herleeft en de Middeleeuwen afgesloten. Architectuur & erfgoed Riem Een riem of riemlijst is in de architectuur een smalle, lange, platte band als profiel of lijst. Architectuur & erfgoed Rinceau Een rinceau is een langwerpig ornament met sterk vertakte ranken en bladeren, soms met bloemen of druiventrossen. Architectuur & erfgoed Ritmiek Ritmiek is een regelmatige herhaling van elementen die vaak in de architectuur wordt toegepast. Architectuur & erfgoed Rococo Rococo is een sierlijke bouw- en interieurstijl uit het midden van de 18e eeuw, ook bekend als Lodewijk XV-stijl. Architectuur & erfgoed Rolwerk, rolornament Rolwerk is een decoratief ornament van omkrullende stroken, kenmerkend voor de Hollandse renaissance. Architectuur & erfgoed Romaans Romaans is de Romaanse bouwstijl uit de 10e tot het midden van de 13e eeuw. Architectuur & erfgoed Romanogotiek Romanogotiek is een bouwstijl (ca. 1250–1375), een overgang tussen romaans en gotisch, voornamelijk in Groningen en Oostfriesland. Architectuur & erfgoed Rondboog Een rondboog is een boog die een halve cirkel beslaat en werd vaak toegepast in Romaanse, Romanogotische en Renaissance bouwkunst. Architectuur & erfgoed Roosvenster Een roosvenster is een rond venster met straalsgewijs maaswerk dat vaak rozetten of drie-/vierpassen vormt. Architectuur & erfgoed

S

Salomonszuil Een Salomonszuil is een getordeerde zuil in de vorm van een spiraal of schroef. Architectuur & erfgoed SAR De SAR (Stichting Architecten Research) was een Nederlandse onderzoeksstichting voor architectuur en woningbouw, opgericht in 1964 door John Habraken en collega’s. Architectuur & erfgoed Schacht Een schacht is een langwerpig, meestal verticaal onderdeel dat in architectuur en techniek kokervormige of mantelachtige functies vervult. Architectuur & erfgoed Schulpboog Een schulpboog is een boog opgebouwd uit schelpvormige segmenten, veel toegepast in oosterse of oosters‑achtige architectuur. Architectuur & erfgoed Shake-hands Shake-hands is een naoorlogse bouwstijl die traditionele vormen combineert met moderne materialen en constructiemethoden. Architectuur & erfgoed Sima De sima is het bovenste, vaak versierde deel dat de kroonlijst of dakgoot van een gevel of tempel afsluit. Architectuur & erfgoed Soffiet Het soffiet is het ondervlak van een architraaf, kroonlijst, boog of galerij. Architectuur & erfgoed Stenendijk Een stenendijk is een dijk die met stenen is verzwaard. Architectuur & erfgoed Stroming Stroming verwijst in de vaktaal naar begrippen die nader zijn uitgewerkt onder bouwstijl en convectie (warmtestroming). Architectuur & erfgoed

T

Taenia Een taenia is een smalle stenen riemlijst in de Dorische orde, boven de architraaf en scheidend tussen fascia en fries. Architectuur & erfgoed Teerlingkapiteel Een eenvoudig kapiteel gevormd als de onderste helft van een dobbelsteen, veel toegepast in de Romaanse bouwstijl. Architectuur & erfgoed Tenietlopend Tenietlopend is een late-gotische term voor profielen van gewelfribben of gordelbogen die direct in zuilen overgaan. Architectuur & erfgoed Timpaan Een timpaan is het gevelveld in een fronton of de versierde ruimte onder een boog boven een deur of raam. Architectuur & erfgoed Torus Een torus is bij een zuil een uitstekend, bol profiel dat vaak bij de basement of voet van de zuil voorkomt. Architectuur & erfgoed Toscaanse zuil De Toscaanse zuil is een door de Romeinen vereenvoudigde versie van de Dorische zuil met een gladde schacht en rond kapiteel. Architectuur & erfgoed Tracering Tracering is het maaswerk dat vensters en muuropeningen onderverdeelt en tegelijk decoratieve en dragende functies vervult. Architectuur & erfgoed Trapfries Een trapfries is een fries in een getrapte vorm. Architectuur & erfgoed Trapgevel Een trapgevel is een gevel waarvan de top zich trapsgewijs versmalt en zo de schuine zijden van het dak verbergt. Architectuur & erfgoed Triglief Een triglief is een friesversiering die de kopse kant van een balk van de Dorische orde afbeeldt, met meestal drie verhogingen. Architectuur & erfgoed Trochilus De trochilus is bij een zuil een schijf met een hol profiel, typisch in Attisch of Ionisch basements. Architectuur & erfgoed Trumeau Een trumeau is de middenpilaar van een brede deurpartij, vaak aangetroffen in portalen van kathedralen. Architectuur & erfgoed

U

Uitgeschulpt Uitgeschulpt duidt op een schelpvormig uitgesneden vorm, vaak toegepast bij ornamenten en decoratieve uitsparingen. Architectuur & erfgoed

V

Vakbladen Vakbladen zijn publicaties over bouw, architectuur, installaties en de omliggende vakgebieden, actueel of vroeger verschenen. Architectuur & erfgoed Verkropt Verkropt duidt op een uitspringing of omgebogen vorm, bijvoorbeeld een kroonlijst die iets uitsteekt bij een risaliet of pilaster. Architectuur & erfgoed Vierpas Een vierpas is een gotisch klaverbladachtig maaswerkmotief gevormd door vier elkaar rakende cirkelbogen. Architectuur & erfgoed Villa Villa is een vrijstaande, aanzienlijke woning of historisch een Romeins landgoed met hoofdgebouw en bijgebouwen. Architectuur & erfgoed Visblaasmotief Een visblaasmotief is een sierobject in de vorm van een visblaas, vaak toegepast als maaswerk in gotische kerkramen. Architectuur & erfgoed Voluut Een voluut is een spiraal- of krulvormig ornament, gebruikt op kapitelen en als decoratief element in architectuur en beeldhouwkunst. Architectuur & erfgoed

W

Wimberg Een wimberg is een steil, driehoekig gevelelement boven vensters en portalen in de gotische bouwstijl. Architectuur & erfgoed

Z

Zaalkerk Een zaalkerk is een éénbeukige kerk met een rechthoekige, langwerpige plattegrond. Architectuur & erfgoed Zuil Een zuil is een ronde dragende kolom met massieve schacht, voetstuk en kapiteel, die krachten van bogen of lateien opvangt. Architectuur & erfgoed

Populaire termen in Architectuur & erfgoed

Abacus Absis Acanthus Aedicula Agraffe Akroterion
Bekijk alle populaire termen →