Identificatie kunststoffen adhv vlamproef

Betekenis

De vlamproef is een brandtest waarbij een klein stukje kunststof wordt aangestoken om eigenschappen als brandbaarheid, vlamkleur, rookgeur en materiaalreacties te observeren. Deze waarnemingen worden vergeleken met kenmerkentabellen om de kunststofsoort te bepalen; toevoegingen in het materiaal kunnen de uitkomst beïnvloeden.

Toepassing

De methode dient om onbekende kunststofmonsters te identificeren.

• Praktisch vergelijken van vlamkleur, rookkleur en geur met tabelkenmerken.
• Vaststellen of een materiaal smelt, druipt, verkoolt of opzwelt bij verhitting.
• Herkennen van indicaties voor gevaarlijke ontbindingsproducten.

Aandachtspunten

• Gebruik een klein stukje kunststof en steek dit aan met een aansteker of lucifer.
• Ruik de walm niet rechtstreeks; schep met de hand en ruik voorzichtig.
• Houd rekening met verstoringen door toevoegingen zoals weekmakers of kleurstoffen.
• Let op gevaarlijke dampen: formaldehyde (bij PF, MF, UF), doordringende zoutzuurgeur (PVC), isocyanaatgeur (PUR) en zeer gevaarlijke dampen bij PTFE en PVDF (bij inademing).
• Observeer vlamkleur, rook en materiaalreactie nauwkeurig; sommige kunststoffen zijn zelfdovend, andere branden verder of druipen.

Soortelijke massa (g/cm3)

• ABS: 1,05–1,10
• Cellulose-acetaat (CA): 1,22
• Fenolformaldehyde (PF): 1,3–1,5
• Melamine-formaldehyde (MF): 1,5
• Perspex: 1,18
• Polyamide (PA): 1,04–1,15
• Polycarbonaat (PC): 1,20
• PMMA XT: 1,18–1,20
• Polyester (thermoplast): 1,5
• Polyetheen (PE): 0,91–0,96
• Polyetheen-tereftalaat (PET): 1,39
• Polyfenyleenoxide (PPO): 1,06
• PMMA GS: 1,18–1,20
• Polyoxymethyleen / POM: 1,40–1,42
• Polypropeen (PP): 0,91
• Polystyreen (PS): 1,04–1,09
• Polytetrafluoretheen (PTFE): 2,20
• Polyurethaan (PUR): 1,20–1,26
• Polyvinylchloride (PVC): 1,38–1,40
• Polyvinyl-difluoride (PVDF): 1,78
• Ureum-formaldehyde (UF): 1,5

Kenmerken per materiaal (brandtest, vlamproef)

• ABS: Brandt slecht, maar over het algemeen niet zelfdovend; vlam: geel met blauwe kern en walmende roetvlagen; geur: zwak zoetige styreengeur (rubberachtig); reactie: zwelt licht op en verkoolt.
• Cellulose-acetaat (CA): Brandt goed; vlam: geel met zwarte rook; geur: zurig, papierachtig; reactie: druipt (veel, weekmaker).
• Fenolformaldehyde (PF): Ontbrandt slecht; vlamkleur: geel; geur: irritatie neus (formaldehyde, pas op!); reactie: verkoolt.
• Melamine-formaldehyde (MF): Ontbrandt slecht, dooft buiten de vlam; vlamkleur: lichtgeel; geur: prikkelend, "maggi"-geur (formaldehyde, pas op!); reactie: zwelt op en verkoolt.
• Perspex (PMMA): Ontbrandt snel; vlam: geel met blauwe rand, weinig roet; geur: fruitig (bepaalde snoepjes); reactie: vaak doorzichtige voorwerpen.
• Polyamide (PA): Deels zelfdovend; vlam: blauw met gele rand; geur: verbrande hoorn of wol, weeïg, geschroeid haar; reactie: smelt en druipt sterk.
• Polycarbonaat (PC): Zelfdovend; vlam: oplichtend en rokend; geur: vaag zoetig; reactie: zwelt op in blaasjes en verkoolt.
• PMMA XT: Brandt zelf verder; vlam: geel met blauwe rand; geur: zoetig, fruitig; reactie: zwelt op in blaasjes en kan druipen.
• Polyester (thermoplast): Ontbrandt redelijk; vlam: geel, knetterend.
• Polyetheen (PE): Brandt zelf verder; vlam: lichtgeel met blauwe kern; geur: stearine of paraffine; reactie: zwelt op en druipt.
• Polyetheen-tereftalaat (PET): Zelfdovend; vlam: geel en rokend; geur: zoetig; reactie: zwarte as.
• Polyfenyleenoxide (PPO): Zelfdovend; vlam: opflakkerend geel en rokend; geur: colloid; reactie: zwarte as.
• PMMA GS: Brandt zelf verder; vlam: geel met blauwe rand, knetterend; geur: zoetig, fruitig; reactie: zwelt op in blaasjes.
• POM: Brandt zelf verder; vlam: zwak blauwachtig, bijna onzichtbaar; geur: doordringende geur van formaldehyde; reactie: zwelt op, kan druipen.
• Polypropeen (PP): Brandt zelf verder; vlam: lichtgeel met blauwe kern; geur: als brandende olie; reactie: zwelt op en druipt licht.
• Polystyreen (PS): Brandt zelf verder; vlam: licht geel-rood met walmende roetvlagen; geur: zoetige styreengeur (rubberachtige gaslucht); reactie: zwelt op en druipt.
• Polytetrafluoretheen (PTFE): Moeilijk ontvlambaar; vlamkleur: geel; geur: zeer gevaarlijk bij inademing; reactie: zwelt op en verkoolt.
• Polyurethaan (PUR): Brandt zelf verder, kan zelfdovend zijn; vlam: helder geel; geur: doordringende onaangename isocyanaatgeur; reactie: kan druipen, druppels trekken draden bij het vallen.
• Polyvinylchloride (PVC): Zelfdovend; vlam: geel met groene kern, opflakkerend en rokend; geur: doordringende zoutzuur-geur; reactie: zwelt op, licht druipend.
• Polyvinyl-difluoride (PVDF): Moeilijk ontvlambaar; vlamkleur: geel; geur: zeer gevaarlijk bij inademing; reactie: verkoolt.
• Ureum-formaldehyde (UF): Ontbrandt matig, dooft buiten de vlam; vlamkleur: gelig met groene randen; geur: prikkelend, "maggi"-geur (formaldehyde, pas op!); reactie: zwelt en wordt wit-kleurig.