Koudgevormd

Betekenis

Koudgevormd staal zijn stalen profielen of platen die bij normale omgevingstemperatuur worden gevormd uit warmgewalst staal, door middel van koudtrekken of koudwalsen. Het materiaal staat ook bekend als blank staal en is te onderscheiden in koudgetrokken en koudgewalst uitvoeringen; de code is CF (Cold Formed) en afkortingen zijn KGV (koudgevormd) en KGW (koudgewalst).

Toepassing

Koudgevormd staal wordt gebruikt waar specifieke profielen of dunne platen vereist zijn.

• Voor niet-platte vormen die niet uit een plaat gevormd kunnen worden (koudgetrokken).
• Voor dunne staalplaten en profielen die uit band gevormd kunnen worden (koudgewalst).
• Voor precisiebuizen en profielen in constructietoepassingen waar lager gewicht gewenst is.

Aandachtspunten

• Verhoogde sterkte en hardheid door het koudvormingsproces, maar een lagere rek (taaiheid) en verminderde vervormbaarheid.
• Buigen van koudgetrokken stafstaal wordt in het algemeen ontraden vanwege de verminderde vervormbaarheid.
• Koudgevormd staal heeft meestal nauwere toleranties en maakt scherpe hoeken mogelijk; walsfouten kunnen echter naar voren komen.
• Minimum plaatdikte voor koudwalsen ligt rond 0,10 mm; koudgewalste banden kunnen tot flinterdun (bijv. 0,12–0,49 mm) worden gewalst.
• Doordat er bij koudgevormd staal minder waarschuwing optreedt vóór bezwijken, dient rekening gehouden te worden met hogere eisen aan staalkwaliteit dan bij warmgewalst staal.

Uitvoering / werking

• Koudgetrokken: oorspronkelijk warmgewalst staal wordt machinaal uitgerekt tot de gewenste vorm; toegepast voor niet-platte profielen.
• Koudgewalst: warmgewalst staal wordt in meerdere stappen tussen rollers geperst met een steeds kleinere tussenopening tot de gewenste dikte of profiel; vaak gevolgd door nabehandelingen afhankelijk van de toepassing.

Verschil met warmgewalst

• Oppervlak: koudgevormd heeft een blank, metaalkleurig en doorgaans glad oppervlak; warmgewalst is vaak donkerder en iets ruw.
• Walshuid: koudgevormd heeft geen walshuid; warmgewalst heeft wel een walshuid.
• Waarneming van fouten: walsfouten bij koudtrekken komen naar voren; bij warmgewalst zitten fouten onder de walshuid en zijn minder zichtbaar.
• Massadichtheid/toleranties: koudgevormd profielen kunnen lichter zijn en hebben nauwere toleranties; warmgewalst is vaak zwaarder en heeft minder scherpe hoeken.
• Mechanische eigenschappen: koudgevormd is sterker (harder) maar minder rekbaar en vervormbaar dan warmgewalst staal.

Codes en termen

• Afkortingen: KGV (koudgevormd), KGW (koudgewalst).
• Internationale aanduiding: CF (Cold Formed).
• Engelse termen in gebruik: cold-formed (koudgevormd), cold-rolled (koudgewalst); blankstaal wordt ook aangeduid als brightsteel.