Kwakel

Betekenis

Een kwakel is een kleine, smalle voetgangersbrug, oorspronkelijk vaak een eenvoudige, verwijderbare plank of trapbruggetje. Ze reikt meestal hoog genoeg om doorvaart van vaartuigen met goederen mogelijk te laten; sommige uitvoeringen zijn beweegbaar en andere vaste, hoger geplaatste varianten.

Toepassing

Kwakels worden toegepast waar een voetgangersverbinding over een vaart nodig is zonder de doorvaart te blokkeren.

• Verbinden van huis of boerderij met de doorgaande weg
• Oversteken van smalle vaarten of sloten voor voetgangers
• Speelbrug of moderne voetgangersbrug in parkachtige situaties
• Plaatsing waar doorvaart van schepen met hooi, groente of soortgelijke ladingen moet blijven mogelijk

Aandachtspunten

• Traditionele exemplaren bestonden soms uit één brede plank die gemakkelijk te verwijderen was bij passage van schepen.
• Veel moderne vaste kwakels zijn smal en voorzien van leuningen aan beide zijden.
• Ophaalbruggetjes met één ophaalboom gebruiken een juk en twee kettingen; door hefboomwerking openen ze snel met weinig kracht.
• Fundering op stalen buispalen maakt snelle plaatsing mogelijk omdat geen landhoofden noodzakelijk zijn.

Typen / uitvoeringen

• Verwijderbare plank of smal trapbruggetje (historisch gebruikelijk).
• Ophaalbruggetje met één ophaalboom, juk en kettingen (beweegbaar).
• Vaste, hogere voetgangersbruggen met leuning (latere ontwikkeling).
• Hedendaagse varianten als speelbrug of recreatieve voetgangersbrug.

Werking / principe

Bij het ophaalbruggetje hangt aan één ophaalboom een juk met in het midden een oog; aan de uiteinden van het juk zijn twee kettingen bevestigd die het loopvlak omhoog tillen. De hefboomwerking maakt het openen en sluiten snel en vereist weinig kracht.

Historiek

Kwakels waren vroeger veelvoorkomend omdat vervoer over water belangrijker was dan vervoer over de weg; eenvoudige, snel te verwijderen bruggetjes maakten lokale toegang mogelijk zonder de scheepvaart te hinderen. Later ontstonden vaste, hoger geplaatste varianten.