Lift-slab

Betekenis

Lift-slab is een uitvoeringssysteem waarbij betonnen verdiepingvloeren (slabs) op maaiveldniveau worden gestort en, nadat alle vloeren zijn uitgehard, met vijzels of liftunits omhoog worden gebracht naar de uiteindelijke vloerhoogten. De methode voorkomt veel hoogwerk en tijdelijke ondersteuningen door het grootste deel van het werk op beganegrondsniveau uit te voeren.

Toepassing

De lift-slab-methode wordt toegepast bij gebouwen met meerdere verdiepingen, vooral waar werkzaamheden op maaiveldniveau gewenst zijn.

• Bouw van utiliteitsgebouwen met verlaagde plafonds
• Bouw van appartementencomplexen waarbij leidingen in de vloeren worden meegestort
• Uitbreidingen of aanbouwen van ziekenhuizen om geluid en hinder op hogere verdiepingen te beperken

Werking / principe

De uitvoering van een lift-slab-systeem volgt een vaste volgorde:

• Aanleggen van fundering en beganegrondvloer.
• Plaatsen van kolommen die iets langer zijn dan de uiteindelijke gebouwhoogte.
• Storten van de vloer van de 1e verdieping op de beganegrondvloer, met een folie of ander tussenmateriaal.
• Opeenvolgend storten van alle hogere verdiepingsvloeren en de dakvloer, telkens met een tussenlaag.
• Plaatsen van liftunits en vijzelconstructie.
• Opvijzelen van de dakvloer eerst tot circa 1,5 m boven de locatie van de 1e verdieping (niet direct tot definitieve positie om knikken van kolommen te vermijden).
• Gelijktijdig of daarna opvijzelen van de overige vloeren tot net boven de locatie van de 1e verdieping.
• Als laatste wordt de vloer van de 1e verdieping omhoog getrokken en gefixeerd aan de kolommen.
• Na fixatie worden windverbanden van de betreffende verdieping aangebracht; het proces herhaalt zich per verdiepingsniveau.

Aandachtspunten

• Zorg voor een zeer degelijke vijzel- en kolomconstructie om instortingsrisico's te vermijden.
• Kolommen moeten voldoende lengte en stijfheid hebben; stalen kolommen worden vaak momentvast op de fundering geplaatst.
• Windverbanden moeten na elke vijzelstap per verdieping worden aangebracht voor stabiliteit.
• De onderlinge lagen worden gescheiden met folie of steviger materiaal zodat vloeren later gescheiden kunnen worden opgevijzeld.

Voordelen

• Minimaliseert het gebruik van steigers en hoge betonstempels door veel werk op beganegrondsniveau uit te voeren.
• Maakt verspringingen en uitkragingen eenvoudiger te realiseren doordat betonnen platen op maaiveldniveau worden gevormd.
• Beperkt hinder op hogere verdiepingen tijdens bouwactiviteiten, nuttig bij ziekenhuizen of doorlopende bedrijfsactiviteiten.

Nadelen

• Vijzelconstructie en stalen kolommen moeten uitzonderlijk degelijk uitgevoerd worden; dit beperkt de methode voor extreem hoge gebouwen.
• Relatief zeldzaam toegepast in moderne praktijk; toepassing komt minder vaak voor dan andere bouwmethodes.

Geschiktheid en historiek

• Oorspronkelijk vooral toegepast bij utiliteitsbouw met verlaagde plafonds zodat leidingen in het plafond weggewerkt konden worden.
• Tegenwoordig wordt de methode nog gebruikt voor specifieke projecten zoals appartementen en ziekenhuisaanbouwen, waar concentratie van luidruchtige werkzaamheden op maaiveldniveau gewenst is.