Lunet
Een lunet is een halvecirkelvormig segment boven een raam of deur, of een klein halvemaanvormig verdedigingswerk.
Betekenis
Een lunet is in de architectuur een segment van een cirkel, vaak een halve cirkel, dat boven een raam of deur geplaatst en vaak versierd is; het is een voorbeeld van een dessus de porte en kan aan een bovenlicht doen denken. In de militaire bouwkunde is een lunet een klein verdedigingswerk met twee facen en doorgaans korte flanken, waarvan de keel naar de vijandzijde vaak open is.
Toepassing
Lunetten komen in twee hoofdcontexten voor:
- Architectuur: boven ramen en deuren als versiering of als bovenlichtachtig element.
- Vestingbouw: als buitenwerk van een vesting of als onderdeel van een linie, met twee schuine zijden die naar achter lopen.
Aandachtspunten
- Vorm: typisch een segment van een cirkel, waardoor de naam afgeleid is van het Franse lune (maan).
- Fortificatievorm: bestaat meestal uit twee facen (schuin naar achteren lopende zijden) en korte flanken.
- Keel: bij militaire lunetten is de zijde van de vesting (de keel) doorgaans open, soms afgesloten met een borstwering of een muur met schietgaten.
- Verwarring: visuele overeenkomst met een bovenlicht kan leiden tot begripsverwarring; context bepaalt of het om een architectonisch detail of een verdedigingswerk gaat.
Verschil met bovenlicht en ravelijn
- Bovenlicht: een lunet kan aan een bovenlicht doen denken, maar is specifiek een cirkelsegment en vaak decoratief als voorbeeld van een dessus de porte.
- Ravelijn: de term ravelijn wordt soms gebruikt in vergelijkbare contexten; gebruik en betekenis hangen af van de historische en bouwkundige context.
Oorsprong van de term
- Etymologie: de naam lunet is afgeleid van het Franse woord lune (maan), verwijzend naar de halvemaanvorm waarop beide betekenissen zijn gebaseerd.