Microbolletjes

Betekenis

Microbolletjes zijn kunstmatig gemaakte holle luchtbellen met een elastische kunststofomhulling en een diameter van 20–80 micrometer. Ze worden na het aanmaakwater aan de betonspecie toegevoegd en zorgen voor een zeer gelijkmatige verdeling van luchtbellen in zowel diameter als ruimtelijke spreiding binnen het betonmengsel. Het primaire doel is het verbeteren van de vorst‑dooi‑bestendigheid van beton, waardoor minder schade en minder onderhoud na vorstperiodes optreedt.

Toepassing

Microbolletjes worden toegepast in betonspecies waar verhoogde vorst‑ en waterbestendigheid gewenst is.

• Bruggen en wegen
• Waterbouwkundige werken in zoet water en zee
• Stuwdammen
• Haven- en dokwerken
• Reservoirs, spaarbekkens en watertorens
• Parkings en parkeergarages
• Start‑ en landingsbanen van vliegtuigen

Aandachtspunten

• Voorzie voldoende mengtijd: bepaal de optimale mengtijd bij voorkeur met een proefmix.
• Doseer nauwkeurig: dosering hangt af van cementtype, water‑cementfactor (wcf) en temperatuur.
• Vermijd te kort mengen (onhomogene verdeling) en te lang mengen (beschadiging van bolletjes, mogelijk lagere eindsterkte).
• Vraag na of het specifieke product geschikt is voor de beoogde toepassing en omstandigheden.

Voordelen

• Voor de betonspecie:
  • Stabiele inbreng en gelijkmatige verdeling van luchtbellen.
  • Betere afwerking van het oppervlak.
  • Verbeterde plasticiteit en verwerkbaarheid (kogellagereffect).
  • Verminderde kans op ontmenging en waterafscheiding.
• Voor het verharde beton:
  • Verbeterde bestendigheid tegen vries‑ en dooicycli, zelfs onder moeilijke omstandigheden.
  • Verbeterde weerstand tegen dooizouten.
  • Creëert extra ruimte voor ongebonden (vrij) water dat bij bevriezing kan uitzetten.
  • Verminderde capillaire werking van poriën en dus verminderde permeabiliteit.
  • Verminderde kans op scheurvorming en een gelijkmatige air‑void‑verdeling.

Nadelen

• Vereist wat meer mengtijd van de betonspecie.
• Kan de eindsterkte van het beton enigszins verminderen.
• Nauwkeurige dosering is vereist om gewenste resultaten te bereiken.

Verschil met luchtbelvormers

• Brengt minder lucht in het betonmengsel bij vergelijkbare vorstbescherming (microbolletjes zijn kleiner).
• Biedt betere doseerbaarheid en is minder afhankelijk van temperatuur en hoeveelheid water.
• Heeft doorgaans minder invloed op de uiteindelijke druksterkte van het beton.
• Mengtijd is bij microbolletjes minder kritisch dan bij luchtbelvormers.

Kenmerken

• Elastisch en hol van structuur.
• Minuscuul: 20–80 micrometer in doorsnede.
• Dosering afhankelijk van cementtype, water‑cementfactor en temperatuur.
• Toepasbaar in een breed consistentiegebied: S1 (aardvochtig), S2, S3/F3, F4, F5, F6, zelfverdichtend beton (ZVB), hogesterktebeton (HSB) en beton met zeer lage of geen zetmaat.
• Geschikt voor transportbeton, prefabbeton, vorstbestendig beton, ongewapend beton, gewapend beton en voorgespannen beton.

Uitvoering

• Bepaal mengtijd en dosering met een proef om homogene verdeling te garanderen.
• Houd rekening met mogelijk langere mengtijden en pas mengprocedures aan om beschadiging van de bolletjes te vermijden.
• Controleer compatibiliteit van het gekozen microbolletjesproduct met de specifieke toepassing en omstandigheden.

Documentatie

Voorbeelden van productnamen die op de markt bestaan: Microbolletjes MasterAir 150; Microbolletjes Sika Aer Solid.