Mondsteen

Betekenis

Een mondsteen is een baksteen die tijdens het bakken vlak bij de vuurhaard heeft gelegen en daardoor gedeeltelijk gesinterd en vaak wat krommer is. Door het sijnteren (het begin van smelten bij te hoge temperatuur) wijkt de vorm af van een normaal gebakken steen.

Toepassing

Mondstenen ontstonden oorspronkelijk als misbaksels maar werden, bij beperkte vormafwijkingen, praktisch hergebruikt.

• Toegepast als achterwerkers wanneer de afwijking in vorm niet te groot was.
• Gebruikt als zeer harde klinker (paardenklinker) voor belastbare toepassingen, bijvoorbeeld het leggen van een paardenspoor in een grindweg.
• Ook toegepast in gevelmetselwerk; een voorbeeld is een moderne geveltoepassing in Winterswijk (1998), ontworpen door architect Erik Wamelink.

Aandachtspunten

• Ontstaan door sinteren nabij de vuurmond van de bakoven, wat duidt op een te hoge temperatuur tijdens het bakproces.
• Sinteren is het begin van smelten; het geeft de steen een hogere hardheid maar ook vormafwijkingen.
• Mondstenen werden traditioneel als misbaksels beschouwd en mochten alleen gebruikt worden als de afwijkingen acceptabel waren.
• Gesinterde stenen zijn vaak kleiner en soms krommer dan normale bakstenen.

Eigenschappen

• Deels gesinterd: verhoogde hardheid door beginnende smelting.
• Vormafwijkingen: kromming en soms kleinere afmetingen.
• Duurzaam en slijtvast wanneer als paardenklinker gebruikt.

Verschil met achterwerkers

Mondstenen waren oorspronkelijk ongewenste misbaksels die, bij niet te grote vormafwijkingen, als achterwerkers konden dienen; ze zijn dus geen standaard achterwerker maar zijn soms inzetbaar als zodanig.