Mozaïek

Een mozaïek is een afbeelding opgebouwd uit kleine, ingelegde stukjes materiaal zoals glas, steen of hout.

Betekenis

Een mozaïek is een figuur samengesteld uit veel kleine, ingelegde stukjes gekleurd glas, steen, schelpen, hout of vergelijkbaar materiaal. De techniek vormt patronen of afbeeldingen door deze stukjes nauwkeurig naast en op elkaar te plaatsen, vaak met sterke kleurcontrasten of gedetailleerde voorstellingen.

Toepassing

Mozaïeken worden gebruikt als decoratieve bekleding en kunstuiting.

Versieren van vloeren en wanden met figurale of geometrische patronen.
Gevelbekleding in architectuur.
Stoeptegels en andere buitenverhardingen met ornamentiek (voorbeeld: Couvin).
Kleine artistieke objecten en detailwerk in interieurs.

Aandachtspunten

Stukjes variëren in grootte per werk, maar zijn vaak ongeveer gelijk van afmeting.
Kleurcontrasten kunnen extra worden benadrukt door het aanbrengen van bladgoud op natuursteenplakjes.
Ontwerp kan zowel figuratief als strikt geometrisch zijn; inzet van materialen beïnvloedt uiterlijk en duurzaamheid.
Historische technieken en benamingen zoals opus tesselatum, opus sectile en cosmatenwerk duiden verschillende uitvoeringen of stijlen aan.

Materialen / uitvoeringsvormen

Glas: levert heldere, verzadigde kleuren.
Natuursteen (marmer e.d.): gebruikt voor klassieke en duurzame patronen; soms verguld met bladgoud.
Schelpen en hout: toegepast voor specifieke texturen of kleurenpaletten.
Opus tesselatum: mozaïek samengesteld uit stukjes glas, marmer e.d.
Opus sectile: mozaïekvorm gebaseerd op uitgesneden patronen.
Cosmatenwerk: natuurstenen mozaïek in geometrische patronen, historisch geassocieerd met de familie Cosmati uit Rome.

Geschiedenis en voorbeelden

Mozaïeken zijn in vele culturen gemaakt en gebruiken vaak zeer heldere kleuren en gedetailleerde afbeeldingen.
In de Romeinse tijd kwamen veel mozaïeken voor; termen als opus tesselatum en opus sectile verwijzen naar toen gangbare technieken.
De familie Cosmati uit Rome is bekend om hun bijdragen aan het cosmatenwerk in de 12e en 13e eeuw.
In België bestaan voorbeelden van fijne mozaïekdecoratie in stoeptegels, onder meer in de stad Couvin.