Hout

Categorieën

Houtsoorten, constructies, verbindingen en afwerkingen in houtskeletbouw en timmerwerk.

Gestapelde multiplexplaten op een rek
0-9 A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z

A

A-spant Een traditioneel spant in A‑vorm, opgebouwd uit houten onderdelen en met ruimte onder het dak voor bijvoorbeeld een zolder. Hout Aanlassen Aanlassen is het verbinden van een nieuw stuk hout aan een bestaand stuk met een schuine liplas; de term wordt ook gebruikt voor het aan elkaar lassen van metalen. Hout Aanscherven Aanscherven is een historische houthersteltechniek waarbij hout wordt verlengd met een scherfstuk dat op niets eindigt. Hout Aanwasboor Een aanwasboor is een holle handboor om de groei en vitaliteit van bomen en houten palen te onderzoeken. Hout Accoya Accoya is een handelsnaam voor hout dat door acetyleren is verduurzaamd, met hoge vormstabiliteit en een lange levensduur voor buitentoepassingen. Hout Achterschot Een achterschot is de houten wand aan de achterzijde van een kast of bidbank. Hout Altarhek Een altaarhek is een houten of marmeren afsluiting die het sanctuarium van de rest van de kerk afscheidt. Hout Amsterdamse methode Een funderingsmethode op houten palen waarbij de belasting via jukken en kespen naar de draagkrachtige grond wordt geleid. Hout Andreaskruis Een X-vormig houten kruis dat tussen vloerbalken wordt aangebracht om de stabiliteit van een houten vloer te vergroten. Hout Ankerbalk Een ankerbalk is een doorgaans houten balk die staanders of muren verbindt binnen de houten kapconstructie. Hout Avegaar Een avegaar is een schroefvormige boor, gebruikt zowel als grondboor voor palen als grote handboor voor hout. Hout

B

Badding Een badding is een houten balk of plank die als hulpconstructie, scheepsplank of uitgeholde dakgoot wordt gebruikt. Hout Bakgoot Een bakgoot is een bakvormige hemelwatergoot, buiten de muur geplaatst en vervaardigd uit hout (vroeger) of zink, aluminium, pvc en beton. Hout Balk Een balk is een langwerpig, rechthoekig element van hout, staal, beton of kunststof dat een ruimte overspant en lasten draagt. Hout Balkanker Een balkanker is een anker om een houten balklaag met een steensmuur te verankeren. Hout Balkbrug Een balkbrug is het eenvoudigste type vaste brug: een balk, plank of plaat die een watergang of land overspant. Hout Balkdrager Een balkdrager is een stalen hulpstuk waarin een balk wordt gelegd om deze aan muren of andere balken te bevestigen. Hout Balkenvloer Een balkenvloer is ofwel een houten vloer gedragen door balken, of een prefab betonnen systeemvloer opgebouwd uit balken. Hout Balkkop De balkkop is het deel van een vloer- of dakbalk dat in de muur steekt of op een andere balk rust. Hout Balklaag Een balklaag is het geheel van horizontale balken die een vloer ondersteunen. Hout Balklaag enkelvoudig Een enkelvoudige balklaag is een reeks evenwijdig aangebrachte balken die van muur tot muur een vloer dragen. Hout Balklaag samengesteld Een samengestelde balklaag is een vloerdraagconstructie met kinderbalken die in of op moerbalken rusten. Hout Balksteunende muur Een balksteunende muur is een muur die als tussensteunpunt voor een balk op drie steunpunten fungeert. Hout Balloon-framing Balloon-framing is een vorm van houtskeletbouw met verticale stijlen die doorgaans van vloer tot zolder doorlopen. Hout Bangkirai Tropisch loofhout (yellow balau), veel gebruikt voor terrassen en tuininrichting. Hout Beglazing Beglazing is het geheel van ruit(en), sponning, bevestigingsmaterialen en afdichting die rechtstreeks met het glas te maken hebben. Hout Berdelen Berdelen duidt op iets dat uit berden (houten planken) is vervaardigd, bijvoorbeeld een berdelen gewelf. Hout Beuken Inheems Europees loofhout (Fagus sylvatica) voor binnen; niet duurzaam buiten zonder behandeling. Hout Bijsnuiten Bijsnuiten is het door snuiten geven van een bepaalde, niet-scherphoekige vorm aan iets, meestal een stuk hout. Hout Biljoen Biljoen is een bredere, in de lengterichting afgeschuinde kant van de hoek van een stenen of houten element. Hout Bint Een bint is een balk of draagbalk die in een constructie dragende functies vervult. Hout Bloeden Bloeden is het uitlogen van wateroplosbare stoffen uit hout waardoor bij nat worden vlekken op het hout verschijnen. Hout Blokgoot, ribgoot Een blokgoot of ribgoot is een goot uit één balk of badding die door wegsteken en schuren van een deel gevormd wordt. Hout Blokjesvloer Een blokjesvloer is een houten vloer van korte rechthoekige balkjes die met de kopse zijde omhoog op een ondergrond worden gelegd of gelijmd. Hout Blokkeel Een blokkeel is een horizontale uitstekende balk die van een muur naar een stijl of juk loopt en uitkragingen ondersteunt. Hout Blokprofiel Een blokprofiel is een verdiept liggend kozijnonderdeel of een blokvormig houten profiel dat onder andere als gevelbekleding wordt toegepast. Hout Blokschaaf Een blokschaaf is een kort handgereedschap om hout glad en op maat te schaven. Hout Boenhok Een boenhok is een houten of stenen gebouwtje aan de sloot waar voorwerpen met slootwater werden schoongemaakt en opgeborgen. Hout Bouwloods Een bouwloods is de (meestal houten) werkplaats bij grootschalige bouwwerken waar steenhouwers, metselaars en timmerlui onder alle weersomstandigheden werken. Hout Bouwmethode De bouwmethode is de manier waarop de hoofdstructuur van een gebouw wordt opgezet. Hout Breedtekrimp Breedtekrimp is de neiging van hout om bij droging vooral in de breedte te krimpen en niet in de lengte. Hout Breeuwen Breeuwen is het waterdicht maken van de naad tussen planken van houten scheepshuiden, -dekken en soortgelijke constructies. Hout Briefpaneel Een briefpaneel is een gesneden houten paneel, vaak vertikaal gegolfd, toegepast in kasten, deuren of wandbetimmering. Hout

C

CLT CLT is een massief paneelmateriaal uit kruislings verlijmde houtlagen, gebruikt als constructief wand-, vloer- en dakelement in houtbouw. Hout Collaps Collaps is het verschijnsel van inwendige droogscheuren in hout, veroorzaakt door te snel drogen. Hout Creosoteren Creosoteren is een methode om hout te verduurzamen door onder vacuüm en druk te impregneren met creosootolie. Hout

D

Dagstuk Een dagstuk is een meestal houten lat die de ruwe dagkanten van een muuropening aan de buitenzijde afdekt. Hout Daklijst Een daklijst is een meestal houten of stenen uitspringende plank langs de dakrand die gevel en dakvoet afdekt en beschermt. Hout Dekbalkgebint Een dekbalkgebint is een dragende houtconstructie waarbij de dekbalk dwars op de lengterichting van het gebouw op de gebintstijlen rust. Hout Deksloof Een deksloof is een horizontale balk die de bovenkant van een damwand of beschoeiing afdekt en de vormvastheid verbetert. Hout Dekspaan Een dekspaan is een houten bord met steel dat rietdekkers gebruiken om het riet bij de afwerking aan te kloppen. Hout Dekstoel Een dekstoel is een houten of aluminium gereedschap met stalen pennen dat een rietdekker een vaste standplaats op een rieten dak geeft. Hout Dessus de porte (deurstuk) Een dessus de porte is een ornament boven een belangrijke deur, vaak uitgevoerd in hout, stuc, natuursteen, schilderwerk of textiel. Hout Deuvel Een deuvel is een meestal houten ronde pen voor onzichtbare en sterke houtverbindingen, vooral bij ramen en kozijnen. Hout Dissel Een dissel is een bijlvormig handgereedschap om ruwe boomstammen en palen te behakken of uit te hollen. Hout Dordtse fundering Een Dordtse fundering is een gemetselde fundering op staal zonder liggend roosterwerk, soms met op afstand aanwezige houten palen. Hout Dosse gezaagd Dosse gezaagd hout is tangentieel gezaagd hout waarbij de jaarringen zichtbaar zijn als een vlamtekening, ook wel vlamhout genoemd. Hout Douglas Naaldhout van de douglasspar (Pseudotsuga menziesii), in de handel ook Oregon pine of Europese douglas genoemd. Hout Draagbalk Horizontaal constructie-element dat een ruimte overspant en lasten doorgeeft aan steunpunten. Hout Draagvloer Een draagvloer is een horizontaal bouwdeel dat belastingen opvangt en afvoert naar de hoofddraagconstructie. Hout Drakenstijl De Noorse drakenstijl (1890–1920) is een houten architectuurstijl die Vikingkunst, chaletinvloeden en Scandinavische tradities combineert. Hout Drevel Een drevel is een stalen, puntige pen om de kop van een spijker net in of onder het hout te drijven. Hout Duimstok Een duimstok is een vouwbare meetlat van hout, kunststof of metaal met centimeter- en millimeterverdeling op de platte zijde. Hout Duivenjager Een duivenjager is een ingesnoerd kwartrond profiel op rechte hoeken van houten kozijnen en balken. Hout

E

Eg Een eg is de scherpe kant van een stuk hout. Hout Europees grenen Andere benaming voor grenenhout van de grove den (Pinus sylvestris). Hout

F

Fineer Fineer is een zeer dun geschilde of gestoken plak hout van ongeveer 0,6 tot 2,0 mm, gebruikt als toplaag voor plaatmaterialen. Hout Frees Een frees is een op een elektrische boor lijkend instrument om randen of uithollingen in hout, kunststof, metaal e.d. te maken. Hout FSC FSC staat voor Forest Stewardship Council en is een onafhankelijk, internationaal keurmerk voor hout uit goed beheerd bos. Hout Fundering, een stukje geschiedenis Historische ontwikkeling van funderingsmethoden in het westelijke, moerassige deel van Nederland, van houten palen naar betonnen palen. Hout Funderingsbalk Een funderingsbalk is een doorgaande balk waarop een gebouw rust en die belastingen naar de palen of funderingsplaat afvoert. Hout Funderingsproblemen houten palen Verzwakking en schade aan houten funderingspalen door droogstand, schimmel- of bacteriële aantasting en overbelasting. Hout

G

Garantieplaat Een garantieplaat is een vrijwel watervaste WBP-multiplex constructieplaat van hardhout met een gladde en vaak gegronde bovenkant. Hout Gebintplaat Een gebintplaat is een houten balk op gebinten die sporen of dakbeschot ondersteunt en gebinten onderling verbindt. Hout Gekantrecht hout Hout waarvan de vier lange zijden rechthoekig zijn afgezaagd, toegepast onder andere in gitaarbouw. Hout Gelamineerde spant Een gelamineerde spant is een draagspant samengesteld uit aan elkaar verlijmde planken tot één samenwerkend houten element. Hout Geschaafd en geploegd Houten delen die geschaafd zijn en voorzien van messing en groef, zodat een bolle en holle kant in elkaar schuiven. Hout Gevelankerstang Een gevelankerstang is een stang die door een muuranker gaat en de balk(en) aan de muur bevestigt. Hout Gipsplaat, gipskartonplaat, gipsvezelplaat Een gipsplaat is een rechthoekige plaat met een gipskern en kartonnen bekleding, gebruikt voor wanden en plafonds tegen een regelwerk. Hout Glasdeur Een glasdeur is een deur die geheel uit glas bestaat (met uitzondering van het beslag) of een houten deur met een groot glasoppervlak. Hout Glaslat Een glaslat is een houten, aluminium of kunststof lat op het kozijn die het glas of panelen op hun plaats houdt en afwatering bevordert. Hout Glassponning De glassponning is de sponning of ruimte waarin de ruit wordt geplaatst. Hout Glint Glint (ook: glind) is latwerk of vergelijkbaar materiaal dat wordt gebruikt om bomen te ondersteunen. Hout Gootklos Een gootklos is een stevige, vaak houten ondersteuning voor een dakgoot, meestal ingemetseld voor extra draagkracht. Hout Gootsporen Houten balkjes gebruikt in overhangende gootconstructies. Hout Gording Een gording is een meestal houten of stalen horizontale balk waarop het dakbeschot van een hellend dak wordt geplaatst. Hout Grenen Naaldhout van dennen (Pinus), in de bouw meestal Europees grenen van de grove den. Hout Grondschaaf Een grondschaaf is een gereedschap of machine voor het uitschaven van houten nestjes of het vlakken van grond met een nivelleerblad. Hout Grondsporen Grondsporen zijn donkere verkleuringen in zand die wijzen op vroegere houten palen of een vuurplaats. Hout Guts Een guts is een steekbeitel met een holle bek om meestal uit hout holle vormen te steken. Hout

H

Hakkelbout Een hakkelbout is een stevige, vierkante, gesmede nagel met weerhaken voor blijvende hout- of metselaansluitingen. Hout Hamer Een hamer is een handgereedschap om slagen toe te passen bij timmer-, metaal- en sloopwerk. Hout Hamerstuk Een hamerstuk is een constructie van hout of ijzer die krachten van één bovenliggend punt verdeelt naar een groter onderliggend vlak. Hout Hanenbalk Een hanenbalk is een horizontale houten balk in de bovenbouw van een dakspant, geplaatst kort onder de nok. Hout Hartkant van hout De hartkant van een houten plank is de zijde waar het hart (de as) van de boomstam lag. Hout HEA-balk en HEB-balk HEA- en HEB-balken zijn H-vormige profielbalken met brede, evenwijdige flenzen. Hout Het werken van hout Hout werkt: het zwelt bij vochtopname en krimpt bij droging, waardoor blijvende maatveranderingen optreden. Hout Hijsbalk Een hijsbalk is een balk die door de topgevel steekt en gebruikt wordt om goederen te takelen met touw en blok. Hout Hoedligger Een hoedligger is een ondersteunende balk met een doorsnede in de vorm van een hoed, vaak toegepast als stalen vloerligger. Hout Hoerenjong Een hoerenjong is een oplanger: een betonnen opzetstuk bij een houten paalfundering om heipalen tot onder het maaiveld te heien. Hout Hollands spant Een Hollands spant is een eenvoudig kapgebint met veelal een gemetselde borstwering en een samengesteld houten gebint. Hout Hooihuis Een hooihuis of kaakberg is een hoge, vierkante houten schuur voor de opslag van hooi met een vast dak. Hout Hout Hout is het hardere binnengedeelte van bomen en struiken en tevens de benaming voor bewerkt hout zoals gezaagd of geschaafd. Hout Hout allerlei Hout allerlei is een verzameling korte beschrijvingen van diverse houtkundige begrippen zoals doorsnede, noestvorming en houtdrogen. Hout Hout gaten in balken Vuistregels voor de maximale omvang en plaatsing van horizontale gaten en inkepingen in houten draagbalken om constructieve verzwakking te beperken. Hout Houtbouw Houtbouw is een bouwmethode waarbij, behalve de fundering, de dragende constructie uit hout bestaat. Hout Houten vloeren Houten vloeren verwijzen naar parketvloeren en gerelateerde onderwerpen zoals voorbeelden, varianten en de geschiedenis. Hout Houtlijm Houtlijm is speciale lijm voor hout en houtachtige materialen zoals multiplex, triplex en CLT, verkrijgbaar in vochtklassen D2–D4. Hout Houtrasp Een rasp met zeer scherpe puntjes, meestal halfrond, om hout ruw na te werken en geulen of holle vormen te raspen. Hout Houtrot Houtrot is het verweren en vermolmen van hout door schimmels die vooral in vochtige omstandigheden gedijen. Hout Houtskeletbouw Houtskeletbouw is een bouwmethode met een dragend skelet van houten balken of balkjes, meestal uitgevoerd in vurenhout. Hout Houtsnijwerk Houtsnijwerk is hout dat met speciaal gereedschap in reliëf of volledig in drie dimensies is gesneden en vaak als ornament of beeld voorkomt. Hout Houtverbindingen Technieken om houten elementen mechanisch te verbinden, met uiteenlopende vormen zoals halfhout-, pen-gat- en zwaluwstaartverbindingen. Hout HSB HSB is een houtbouwmethode met een dragend skelet van houten balken of samengestelde houten elementen. Hout Huien Huien is een verbastering van heien en duidt op het handmatig slaan van houten heipalen waarbij het bevel "hui" werd gebruikt. Hout

I

I-ligger hout Een houten I-ligger is een samengestelde houten draagbalk met een dun lijf en dikke boven- en onderflenzen. Hout I-profiel Een I-profiel is meestal een stalen balk met een in dwarsdoorsnede I-vorm, bestaande uit flenzen en een lijf. Hout Inbalken Inbalken is het opnemen van een balk tot halverwege de dikte van een scheidingsmuur tussen twee gebouwen. Hout Inkrozing Bij inkrozing wordt één onderdeel ingefreesd zodat een ander onderdeel strak in past, doorgaans in hout. Hout Insecten in hout Schadelijke insecten in hout veroorzaken boorgangen en vraatschade in verschillende houtsoorten. Hout Inslagmoer Een inslagmoer is een draadbus met kraag en punten die een stevige moerverbinding in hout realiseert. Hout Intarsia Intarsia is inlegwerk in een houten of natuurstenen vlak waarbij andere materialen in het oppervlak worden ingelegd. Hout IPE-balk / INP-balk Een IPE-balk is een I-vormig profielbalk met korte, evenwijdige flenzen; het INP-profiel heeft schuinere flenzen. Hout Iroko Tropisch Afrikaans loofhout (ook kambala), zeer duurzaam en hard; veel gebruikt voor buitenschrijnwerk. Hout

J

Janka De Janka-hardheid geeft de kracht om een stalen bol tot de helft in hout te drukken en meet zo de mechanische hardheid van hout. Hout

K

Kaats Een kaats is een schuur zonder zolder met een lessenaarsdak en een eenvoudige houten jukconstructie. Hout Kalksponning Een kalksponning is een sponning in een kozijnstijl die bij metselwerk met mortel wordt gevuld om tocht en schuiven te voorkomen. Hout Kambala Andere handelsnaam voor iroko; zie iroko. Hout Kanaalplaat hout Een houten kanaalplaat is een prefab houten vloer- of dakelement opgebouwd uit ribben en één of twee dekplaten. Hout Kantpan-afwerkingslat Een kantpan-afwerkingslat is meestal een houten lat die onder de kantpan wordt aangebracht om ruimte tussen gevel en pan op te vullen. Hout Kantrechten Kantrechten is het recht zagen van de gebogen randen van gezaagd hout tot een vierkante of rechthoekige doorsnede. Hout Keephout Keephout is een uitgekeept blok hout dat als wig dient om onderdelen vast te zetten. Hout Keepverbinding Een keepverbinding is een verbinding waarbij een inkeping in het ene deel de tegenvorm voor het andere deel vormt. Hout Kerkhofproef De kerkhofproef bepaalt de rotbestendigheid (duurzaamheidklasse) van hout door proefstalen in de grond te plaatsen. Hout Kesp De kesp is een houten of betonnen verbindingsbalkje tussen de koppen van heipalen en het opgaande werk. Hout Kifbeton Kifbeton is een fijn grindbeton als cementgebonden dekvloerspecie met een vaste samenstelling en toepassing op zwaluwstaartvloeren. Hout Kilkeper De kilkeper is de inspringende hoek tussen twee hellende dakvlakken of de balk ter plaatse van die kil waarop gordingen aansluiten. Hout Kinderbalk Een kinderbalk is een houten balk onder de verdiepingvloer die tussen moerbalken loopt en de vloerdelen ondersteunt. Hout Klauwhamer Een klauwhamer is een stevige hamer om spijkers in hout te slaan en weer uit te trekken. Hout Klis Een klis is een klampje dat op vloer of balklaag wordt gespijkerd om schoren en profielen vast te zetten. Hout Kloostersponning Een kloostersponning is een meestal brede U-vormige sponning die als keepverbinding dient in kozijnen, vloerdelen en stofdorpels. Hout Klos Een klos is een uit de muur stekend houten of gemetseld blokje dat uitstekende onderdelen van een gebouw ondersteunt of als haspel fungeert. Hout Korbeel Een korbeel is een schuinstaande balk of console die een bovenliggende balk ondersteunt en krachten naar de muur afleidt. Hout Kraagsteen Een kraagsteen is een uit de muur uitstekende steen die het begin van een boog, een balk of borstwering draagt. Hout Kramplaat Een kramplaat is een metalen verbindingsmiddel dat scheuren voorkomt of houten delen samen verbindt. Hout Kreupele stijl Een kreupele stijl is een schuingeplaatste houten balk die de belasting van een spant naar de vloerconstructie afleidt en zo spatten van de muur voorkomt. Hout Krimp Krimp is in de bouwkunde een begrip met meerdere betekenissen, onder meer betonkrimp, krimp van hout en krimp van een gebouw. Hout Kruishout Een kruishout is een gereedschap voor het afschrijven op hout of een kruisvormig geheel van twee haakse latten. Hout Kubbestijl Een kubbestijl is een verticaal in de bodem verankerde balk ter versteviging van een sluis- of kademuur. Hout Kwartiers gezaagd Kwartiers gezaagd hout ontstaat door een stam in vieren te zagen en uit elk kwartier planken te snijden met de jaarringen haaks op het oppervlak. Hout Kwast Kwast is een term die zowel een knoop in hout (noest) als een harig verfattribuut kan aanduiden. Hout

L

Lambrisering Lambrisering is wandbetimmering, meestal bestaand uit houten paneelwerk, aangebracht tegen het onderste gedeelte van een muur. Hout Langsgebint Een langsgebint is een gebint in de lengterichting van het gebouw binnen een traditionele houten kapconstructie. Hout Lariks Europese naaldhoutsoort (Larix), harder en duurzamer dan vuren of grenen; ook lorken genoemd. Hout Latei Een horizontale draagbalk boven een muuropening die de belasting van het metselwerk erboven opvangt. Hout Leipan Een leipan is een gebakken rechthoekige dakpan in de vorm van een lei, verkrijgbaar ook in beton, hout, kunststof of vezelcement. Hout Lepelboor Een lepelboor is een boor met een lepelvormig deel, gebruikt om grondmonsters te nemen of hout uit te hollen. Hout Leugenbalk Een leugenbalk is een tussenbalk in een houten skelet die niet op stijlen rust maar aan andere balken of de muur hangt. Hout Lewis® zwaluwstaartplaten Lewis® zwaluwstaartplaten zijn stalen zwaluwstaartvormige bekistingsplaten die na het storten in het beton achterblijven als verloren bekisting. Hout Ligger Een ligger is een ondersteunende balk of een samenstel van balken of staven dat als één geheel fungeert. Hout Liplas De liplas is een traditionele verbinding van twee houten balken in elkaars verlengde. Hout Lorken Andere benaming voor lariks; zie lariks. Hout Luik Een luik is een paneel waarmee een opening wordt afgesloten, vaak vroeger van hout. Hout

M

Menie Menie is een oranjekleurige tot roodbruine rot- en roestwerende grondverf met impregnerende werking voor hout en beschermende werking voor metaal. Hout Meskant Meskant beschrijft hout waarvan de vier zijden rechthoekig en scherp gezaagd of bewerkt zijn. Hout Metselprofiel Een metselprofiel is een houten of aluminium stijl die het metselwerk loodrecht en horizontaal uitlijnt. Hout Moerbalk Een moerbalk is de dragende dwarse balk waarop de vloer rust en die de lasten naar de muren overbrengt. Hout Moerbalkrestauratie Een methode om beschadigde moerbalken of balkkoppen te herstellen zonder de volledige balk te vervangen. Hout Mozaïek Een mozaïek is een afbeelding opgebouwd uit kleine, ingelegde stukjes materiaal zoals glas, steen of hout. Hout Multiplex Plaatmateriaal van oneven fineerlagen die kruiselings verlijmd zijn; vaak synoniem met triplex gebruikt. Hout Muurplaat Een muurplaat is doorgaans een houten balk die plat op de muur wordt gelegd en waarop dakonderdelen worden bevestigd. Hout Muurstijl Een muurstijl is een (meestal houten) verticale balk die tegen of deels in een muur staat en het kapgebint of de bovenliggende verdieping draagt. Hout

N

Nagel Een nagel is een door een hamer ingeslagen langwerpig houten of metalen staafje, met of zonder kop, om materialen te bevestigen. Hout Noest Een noest is een ronde, ovale of grillige plek van harder, donker hout op de plaats waar een tak heeft gezeten. Hout Nokkenoplegging Een nokkenoplegging ontstaat wanneer een deel van een constructie op een balk of gelijkwaardig steunpunt rust en daar wordt gedragen. Hout

O

Ogief Een ogief is een diagonaal lopende kruisrib in gewelfconstructies, veel toegepast in de Gotiek en meestal van natuursteen of hout. Hout Oksaal Een oksaal is een gemetselde of houten afscheiding tussen koor en schip van een kerk met een galerij erop. Hout Onderslagbalk Een onderslagbalk is een balk die de balken ondersteunt die de vloer dragen en zo overspanning en doorzakken van die vloerbalken reduceert. Hout Opdekdeur Een opdekdeur is een vlakke deur met een sponning aan de bovenzijde en aan beide zijkanten. Hout Open haard Een open haard is een binneninstallatie voor het verbranden van brandstof (meestal hout) voor verwarming en sfeer. Hout Opgeklampt Een opgeklampt element is een deur, luik of betimmering die verstevigd is met dwars-, staande of schuine klampen of houten latten. Hout Oppotting Een oppotting is een houten overkapping van een toren die schutters meer beschutting biedt dan een open toren met kantelen. Hout Optopper Een optopper is een houten verlengstuk dat wordt gebruikt om bijvoorbeeld een houten steigerpaal te verlengen. Hout Oregon pine Handelsnaam voor Noord-Amerikaans douglas (Pseudotsuga menziesii); zie douglas. Hout OSB OSB is een plaatmateriaal van georiënteerde houtsnippers, doorgaans opgebouwd uit drie kruiselings gelegde lagen en gebonden met water- en kookvaste lijm. Hout

P

Paal-en-balk Het paal-en-balk-systeem is een houten draagstructuur met forse verticale palen en horizontale balken voor een open en zelfdragend skelet. Hout Paalrot Paalrot is houtrot van funderingspalen veroorzaakt door schimmels, vooral softrot, die het hout scheurt en verzwakt tijdens droogstand. Hout Palenpest Palenpest is de beschadiging van houten paalfunderingen door bacteriën bij zeer lage zuurstofconcentraties. Hout Parketvloer Parketvloer is een verzamelnaam voor diverse houten vloeren, oorspronkelijk massief hout en ook lamellenparket. Hout Pen-en-gat-verbinding Een pen-en-gat-verbinding is een houtverbinding waarbij een pen in een gat van een ander houtdeel wordt gestoken. Hout Priem Een priem is een handgereedschap om kleine gaatjes in hout te maken. Hout Pruikheien Pruikheien is het spreiden van houtvezels aan de kop van een houten heipaal door te lang of te zwaar heien. Hout Puibalk Een puibalk is een zware balk bovenaan een pui die het geveldeel erboven draagt. Hout Puntlast Een puntlast is een belasting die in één relatief klein punt op een balk of vlak aangrijpt. Hout

Q

Quebracho Quebracho is de Spaanse benaming voor zeer hard hout van Zuid-Amerikaanse bomen, gebruikt als uitstekend timmerhout en vooral als dragende onderbalk. Hout

R

Rabat Rabat is een term met drie betekenissen: een profiel in houtwerk, een ophoging tussen greppels en een prijsverlaging. Hout Rabatdeel Een rabatdeel is een geprofileerd bouwdeel met messing en groef, oorspronkelijk uit hout, voor schuttingen en buitengevels. Hout Rachel Een rachel is een meestal houten lat waarop platen of bepleistering aan muren of plafonds worden bevestigd. Hout Raveelbalk Een raveelbalk is een balk bij een raveling die zowel de doorgaande hoofdbalk als de dwarsbalk kan aanduiden. Hout Raveeldrager Een raveeldrager is een verzinkt stalen hulpstuk om houten balken met elkaar te verbinden waar een draagbalk onderbroken wordt. Hout Raveling, raveel Een raveling (raveel) is een uitsparing en ondersteunende constructie die balken rond een opening in een balklaag opvangt. Hout Regel Een regel is een houten of aluminium lat in een constructie die een verbinding vormt. Hout Rei, reilat Een rei (reilat) is een rechte lat die gebruikt wordt om vloeren, wanden of hout vlak te egaliseren en te controleren. Hout Reischaaf Een reischaaf is een lange blokschaaf die gebruikt wordt om houten oppervlakken uiterst vlak en glad te schaven. Hout Rib Een rib is een lang, strookvormig element dat voorkomt als houten lat, als gewelfrib in bouwkunde en als segment van een radiator. Hout Ribgoot Een ribgoot is een vroeger toegepaste houten goot, gehakt uit een grenen balk of rib. Hout Ringscheur Een ringscheur is een scheur in hout die ontstaat wanneer jaarringen van elkaar loslaten. Hout Risicoklasse Risicoklasse is een aanduiding van de omgevingscondities voor hout en bepaalt welke duurzaamheidsklasse nodig is bij verschillende vochtblootstellingen. Hout Robinia Zeer duurzaam Europees loofhout (Robinia pseudoacacia), in de handel soms acacia genoemd. Hout Rockpanel Rockpanel is een homogeen plaatmateriaal van anorganische steenvezels dat de eigenschappen van steen en hout combineert voor gevel- en afwerkingsdoeleinden. Hout Roede Een roede is een houten lat of metalen staaf waarin vensterglas in een raam wordt gevat. Hout Rubberwood Tropisch loofhout van de rubberboom (Hevea), enkel voor binnen; vaak als gelijmde lamellen verwerkt. Hout Ruiter Een ruiter is een smalle balk bovenop de nokgording of hoekkeper voor de bevestiging van de nokvorsten. Hout

S

Samengestelde balk Een samengestelde balk is een ligger die uit meerdere onderdelen is opgebouwd om de draagkracht te verbeteren of materialen te besparen. Hout Scheepsvloer Een scheepsvloer is meestal een houten dekvloer opgebouwd uit smalle lange planken, vaak van teak, soms in metaal of composiet. Hout Schetsplaat Een schetsplaat is een houten of stalen plaat die bouwdelen met elkaar verbindt en zo een betrekkelijk stijf knooppunt vormt. Hout Schijnspant Een schijnspant is een meestal houten constructie die als spant oogt maar hoofdzakelijk een decoratieve functie vervult. Hout Schothouder Een schothouder is een klein metalen anker in een kozijn om een verwijderbaar houten schot te plaatsen en te vergrendelen. Hout Schranklat Een schranklat is een houten lat die tijdelijk als schoor wordt gebruikt om vervorming of uitzakken van een houten constructie te voorkomen. Hout Schrijnwerk Schrijnwerk is fijn timmerwerk dat zowel in houten als in kunststof- en aluminiumuitvoeringen voorkomt. Hout Schrobzaag Een schrobzaag is een zaag met een spits toelopend zaagblad, bedoeld voor het zagen van rondingen, krommingen, gaten en uitsparingen in hout en kunststof. Hout Schuifhout Een schuifhout is een houten balkje op het langshout bij Amsterdamse of Rotterdamse paalfunderingen. Hout Schulpen Schulpen is het overlangs zagen van hout of het schelpvormig uitsnijden, en tevens het meervoud van schulprand. Hout Schuurberg Een schuurberg is een hooiberg met een stenen of houten onderbouw die tegelijk als schuur dienstdoet. Hout Slaper Een slaper is een bouwkundig element waarvan de precieze betekenis per context varieert van balk tot oude zeedijk. Hout Sleg Een sleg is een zeer forse houten hamer met gelijke, meestal rechte koppen, gebruikt om palen in de grond te slaan. Hout Sleutelstuk Een sleutelstuk is een platte houten ondersteuning van balkeinden, meestal onderdeel van een korbeelstel met korbeel en muurstijl. Hout Sliet Sliet is een lang, ruw geschild houten schaaldel dat als plank, balk of paaltje wordt gebruikt bij vloeren en funderingen. Hout Slisverbinding Een slisverbinding is een houtverbinding waarbij drie of meer vlakken met elkaar verlijmd zijn. Hout Slof Een slof is een korte houten ligger die de belasting van een kreupele stijl op de vloer overbrengt en dwars op de vloerbalken ligt. Hout Snuit Een snuit is de scherpe kant of rand van een houten lat of ander stuk hout. Hout Snuiten Snuiten is het wegnemen of afzagen van uitstekende delen van een stuk hout, vaak om het passend te maken. Hout Spaanplaat Spaanplaat is een plaatmateriaal van fijne houtsnippers gemengd met 10 tot 30% kunsthars, geschuurd en vooral toegepast in meubels en binnenbouw. Hout Spant Een spant is een houten balk of een houten of stalen balkenstelsel waarop het dakbeschot van een hellend dak wordt geplaatst. Hout Spantbalk Een spantbalk is de balk die spantbenen met elkaar verbindt en zo de constructie stabiliseert door een driehoekvorm te vormen. Hout Spie Een spie is een schuin toelopend stuk hout om delen tijdelijk strak te zetten of een deur open te houden. Hout Spijkerplaat Een spijkerplaat is een metalen of houten plaat met perforaties om houten elementen in een regelmatig patroon mechanisch te verbinden. Hout Spinthout Spinthout is het zachtere hout aan de buitenzijde van een stam, tussen kernhout en bast, dat de sapstroom verzorgt. Hout Sponning Een sponning is een gleuf of ruimte waarin of waartegen iets sluit, bijvoorbeeld voor glas of metselspecie. Hout Staartbalk Een staartbalk is een lange, schuingeplaatste balk die vanaf de achterkant van een molen naar beneden uitsteekt. Hout Steekspant Eenvoudig houten spant met twee spantbenen, een hanenbalk en een makelaar, geschikt voor beperkte overspanningen. Hout Sterkteklasse Sterkteklasse is de aanduiding van de karakteristieke sterkte van materialen, met specifieke definities voor beton en hout. Hout Stijl Stijl is een term die verwijst naar een kunst- of bouwstroming, het verticale deel van een kozijn of een staafvormige balk. Hout Stokkenwand Een stokkenwand is een wand opgebouwd uit houten stijlen met multiplex en één of twee 12 mm gipsplaten. Hout Stompe deur Een stompe deur is een binnendeur of buitendeur die geheel in de sponning van het kozijn sluit. Hout Strijkbalk De strijkbalk is een balk die langs een muur loopt of een balk die gebruikt wordt om asfalt glad te strijken. Hout

T

Teak Tropisch loofhout (Tectona grandis) met zeer hoge natuurlijke duurzaamheid, bekend van tuinmeubelen en dekken. Hout Tengel Een tengel is een houten lat die ventilatie onder dakpannen mogelijk maakt of als hulplat voor gipsplaten dient. Hout Thermowood Thermisch gemodificeerd hout, meestal naaldhout, met hogere duurzaamheid en betere vormstabiliteit voor buiten. Hout Thonet Thonet is een Duitse fabrikant van designmeubilair, bekend om gebogen houten meubels en stoelen van gebogen staalbuizen, inclusief de schommelstoel. Hout Toognagel Een toognagel is een puntige pen, van ijzer of hout, gebruikt om houten delen tijdelijk of blijvend in pen-en-gat-verbindingen te fixeren. Hout Topgeveldecoratie Topgeveldecoratie zijn versieringen van de topgevel, vaak uitgevoerd in hout, metselwerk of natuursteen. Hout Trekplaat Een trekplaat is een horizontale plaat of balk in spantconstructies die spantbenen bijeenhoudt en spatkrachten opvangt. Hout Treksleuf Een treksleuf is ofwel een iets te groot gat voor een schroef of bout in hout, of een langwerpige opening in een schoorsteenkap. Hout Triglief Een triglief is een friesversiering die de kopse kant van een balk van de Dorische orde afbeeldt, met meestal drie verhogingen. Hout Triplex, multiplex Triplex of multiplex is een plaatmateriaal van drie of meer kruislings verlijmde fineerlagen dat stabiliteit biedt en kromtrekken voorkomt. Hout

U

Uitstukken Uitstukken is het plaatsen van een nieuw stuk hout op de plaats waar aangetast hout is verwijderd. Hout Uittimmeren Uittimmeren is het timmerwerk waarbij iets groter gemaakt, uitkragend vervaardigd of door betimmering afgewerkt wordt. Hout Underlayment Underlayment is een gladde constructieplaat met een fineerlaag, gebruikt als dakbeschot, wand- of vloerplaat en als ondervloer. Hout

V

Verdekt nagelen Het aanbrengen van nagels in de messing van een plank zodat de nagels door het bovenliggende hout niet zichtbaar zijn. Hout Verdrinken Verdrinken is het zo diep in het hout drijven van spijkerkoppen dat de kop onder het oppervlak komt. Hout Verduurzamen hout Verduurzamen is het conserveren van materiaal om aantasting te voorkomen; in de bouw betreft dit vooral hout. Hout Verloren kop Een verloren kop is de zeer kleine kop van een verloren kopspijker, bedoeld om geheel verzonken in hout te worden aangebracht. Hout Verstekzaag Een verstekzaag is een zaag waarmee hout onder een gewenste hoek (in verstek) kan worden afgezaagd. Hout Verstijvingsbalk Een verstijvingsbalk is een betonnen balk die meegestort wordt op een funderingsstrook bij fundering op staal. Hout Verweerluik Een verweerluik is een meestal houten luik tussen twee kantelen dat bescherming biedt tegen aanvallend geschut. Hout Vingerlas Een vingerlas is een getande gelijmde lengtelas waarbij de uiteinden van twee planken als vingers in elkaar steken. Hout Vlechtbrug Een vlechtbrug is een tijdelijke voetgangersbrug opgebouwd uit gevlochten materiaal, vaak jonge takken of houten rekken. Hout Vleugelstuk Een vleugelstuk is een ornamentaal klauwstuk, meestal in hout of (zand)steen, paarsgewijs bij geveltoppen of dakkapellen geplaatst. Hout Vlinder Een vlinder is een in een specifieke vorm gezaagde houten plank op het formeel voor het metselen van een ellipsboog. Hout Vlotmerk Een vlotmerk is een met een kras aangebracht merkteken op hout dat in een vlot lag en de eigenaar aanduidt. Hout Voetschoor Een voetschoor is een schuin staande balk aan de voet van een kapspant die kap en vloer met elkaar verbindt. Hout Voorloef Een voorloef is de onderste balk met inkepingen waarin een bovenste balk met een loef wordt opgenomen. Hout Voorschot Een voorschot is de houten bekleding van het bovendeel van de gevel, typisch voor de Zaanstreek. Hout Vuren Naaldhout van de fijnspar (Picea abies); na grenen een van de meest gebruikte bouwhoutsoorten. Hout

W

Wankant De wankant is de ruwe, niet gekantrechte of ronde zijde van hout dat uit ronde stammen of balken gezaagd of gehakt is. Hout Wateren Wateren is het langdurig in water opslaan van hout of het natmaken van stenen vóór metselen. Hout Waterhol Een waterhol is een halfronde sponning onder raamdorpels of afdekbanden die regenwater van de gevel afdrijft. Hout WBP WBP staat voor Water Boiled Proof en duidt multiplex dat verlijmd is om minstens 72 uur een kookproef te doorstaan. Hout Weeg Een weeg is de dunne buitenwand van een gebouw, uitgevoerd in hout, steen of als lemen wand. Hout Werken van hout Het werken van hout is het onder invloed van droge of vochtige lucht of vocht optreden van krimp, zwel en daardoor scheurvorming. Hout Wig Een wig is een beitelvormig stuk hout, metaal of kunststof dat wordt gebruikt om te splijten, klemmen of loswerken. Hout Windschoor Een windschoor is een schuingeplaatste balk in een kapconstructie die windbelasting in de lengterichting van het dak opvangt. Hout Wisselsponning Een wisselsponning is een sponning die voor twee functies kan dienen, bijvoorbeeld als dorpel voor een deur en als onderregel voor een raam. Hout Wrijfgording Een wrijfgording is een horizontale houten of kunststof balk aangebracht tegen palen of profielen van een kade of damwand. Hout

Z

Z-profiel Een Z-profiel is een meestal stalen balk met een dwarsdoorsnede in de vorm van een Z. Hout Zachte schil De zachte schil is de aangetaste buitenste laag van houten palen die niet meer bijdraagt aan de sterkte van de paal. Hout Zoetschaaf Een zoetschaaf is een brede blokschaaf voor fijn gladschaven van hout die niet diep werkt. Hout Zwalp Zwalp is een begrip met meerdere betekenissen, van een bezaagde houten balk tot een aanduiding voor een overslaande golf. Hout Zwaluwstaart-verbinding Een zwaluwstaart-verbinding is een om-en-om houtverbinding die veel wordt toegepast in meubels en in open of verdekte uitvoering voorkomt. Hout Zwaluwstaartplaten Zwaluwstaartplaten zijn stalen platen met een zwaluwstaartprofiel die als zelfdragende verloren bekisting en wapeningsplaat voor betonnen vloeren dienen. Hout Zweeds rabat Zweeds rabat is een licht taps toelopend rabatdeel of rabatsysteem dat kenmerken van rabatdelen en gepotdekselde planken combineert. Hout

Populaire termen in Hout

A-spant Aanlassen Aanscherven Aanwasboor Accoya Achterschot
Bekijk alle populaire termen →