Negge
De negge is de scherpe rand van een voorwerp en in de bouw de zijkant van een muuropening aan de buitenzijde van een kozijn.
Betekenis
De negge is de scherpe kant of rand van een voorwerp. In de bouw is de negge de zijkant (dagkant) van een deur- of raamopening aan de buitenzijde van het kozijn. De neggemaat geeft de diepte aan tussen de voorkant van het kozijn en de voorkant van de gevel.
Toepassing
De negge komt voor bij gevelopeningen en detailering.
- Bij deur- en raamopeningen als zijkant van de opening aan de buitenzijde van het kozijn.
- Als plaats waar neggestenen deel uitmaken van het metselwerk in de opening.
- Voor bepaling van de kozijninbouw en de relatie tussen kozijn en gevel (neggemaat).
- In architectonische detaillering en stijlkenmerken van een gevel.
Aandachtspunten
- Neggen kunnen links, rechts of boven verschillend van uitvoering of diepte zijn; symmetrie beïnvloedt het uiterlijk.
- Een diepe, robuuste negge in hetzelfde metselwerk als de gevel wordt vaak als esthetisch fraai beschouwd.
- Neggestenen kunnen jaartallen dragen, maar hergebruik van stenen maakt zo’n jaartal geen betrouwbare datering van het gebouw.
- De negge kan afgeschuind voorkomen; een afgeschuinde negge wordt in het Engels aangeduid als splay.
- Onderscheid maken tussen de algemene betekenis (scherpe rand) en de bouwkundige betekenis (zijkant van een muuropening).
Neggemaat
De neggemaat is de afstand van de voorkant van het kozijn tot de voorkant van de gevel; dit geeft de effectieve diepte van het kozijn ten opzichte van de gevel aan.
Neggesteen
Een neggesteen is een steen (baksteen, natuursteenblok e.d.) die deel uitmaakt van de negge in de zijkant van een raam- of deuropening. Vroeger werden in neggestenen soms jaartallen of eeuwcijfers gehouwen; door hergebruik van neggestenen biedt een dergelijk jaartal geen sluitende ouderdomsaanduiding.
Varianten en vormgeving
- Verlopende neggen: variaties in diepte of vorm, onder meer kenmerkend voor bepaalde bouwstijlen zoals de Amsterdamse School.
- Inspringend of uitspringend: neggen kunnen onderdeel zijn van bredere gevelvarianten waarbij zij naar binnen of buiten springen.
- Afgeschuinde negge: een negge met een schuine of splay-werking aan de rand van de opening.