Brugstaaf

Betekenis

Een brugstaaf is een platte metalen staaf die als wapening in ramen met glas-in-lood of dalle de verre wordt toegepast. Doorgaans betreft het horizontale staven omdat deze ramen vaak hoog zijn. Vroeger werden brugstaven uit ijzer vervaardigd, maar roestvorming maakte die praktijk minder geschikt; ijzeren staaf kon wel met lood bekleed worden om corrosie te beperken. Messing verkleurt na verloop van tijd bruin, wat qua kleur sterk lijkt op verroest ijzer.

Toepassing

Brugstaven worden toegepast als structurele en stabiliserende elementen in ramen.

• Wapening van glas-in-lood-ramen
• Wapening van dalle-de-verre-ramen
• Meestal aangebracht als horizontale staven bij hoge ramen
• Veel toegepast bij herstel, restauratie of renovatie van historische ramen

Aandachtspunten

• Corrosie: ijzeren brugstaven vertonen roestvorming die kan uitzetten en omliggende materialen beschadigen.
• Mechanische schade: roestende brugstaven kunnen uitbreiding veroorzaken en bijvoorbeeld een natuurstenen montant doen barsten.
• Materiaalkeuze bij restauratie: verroeste ijzeren brugstaven worden vaak vervangen door messing; verroeste ijzeren doken krijgen soms een rvs-variant.
• Uiterlijk: messing ontwikkelt een bruine kleur die visueel vergelijkbaar is met roestend ijzer.

Materialen / uitvoeringsvormen

• Brons
• Messing
• Staal
• Historisch: ijzer (vaak later loodbekleed om corrosie te verminderen)
• Restauratiepraktijk: vervanging van ijzer door messing of toepassing van roestvaste varianten voor andere geprefabriceerde onderdelen

Typen / uitvoeringen

Bij een bekende restauratiecampagne werden onder meer de volgende brugstaafconstructies toegepast:

• IJzeren brugstaaf, met lood bekleed, met bronzen pen en spie
• IJzeren brugstaaf, met lood bekleed, met loodveter
• Bronzen brugstaaf, met sluitijzer en spie