Papegaaienbek

Betekenis

Een papegaaienbek is een randafwerking die taps of afgerond uitloopt in de vorm van een papegaaienbek; die vorm verschijnt bijvoorbeeld bij aanrechtbladen, tafels en vensterbanken. Daarnaast duidt papegaaienbek op een beschadiging waarbij bevriezing van water in een kunststof buis tot een openbarsting en vormen die op een papegaaienbek lijken leidt. De schaaf waarmee dergelijke afwerking werd gemaakt, werd eveneens papegaaienbek genoemd.

Toepassing

De term komt voor in verschillende situaties:

• Als afwerking van aanrecht- en tafelranden.
• Bij massief houten tafelbladen waar de rand in papegaaienbek-vorm is geschuurd of geschaafd.
• Bij vensterbanken die traditioneel in deze vorm werden geschaafd.
• Als naam van een schaafgereedschap dat de vorm aanbrengt.
• Als aanduiding van een scheurbeeld in kunststof buizen na bevriezing.

Aandachtspunten

• Onderscheid de context: afwerking (hout, meubel- en vensterbankbewerking) versus schadebeeld (kunststof buis).
• Bij houten uitvoering: de vorm wordt met een schaaf of vergelijkbaar gereedschap aangebracht.
• Bij kunststof buizen: een papegaaienbek ontstaat door bevriezing van water in de buis, wat kan leiden tot een openbarsting.
• Terminologie kan zowel het gereedschap als de vorm zelf aanduiden.

Vormen en uitvoering

• Hout: randen kunnen uitlopen in een taps of afgeronde profielvorm die visueel aan een papegaaienbek doet denken; vensterbanken werden vaak op deze manier geschaafd.
• Gereedschap: de schaaf die voor het aanbrengen van deze profielvorm werd gebruikt, droeg dezelfde naam.

Papegaaienbek als buisschade

• Oorzaak: bevriezing van water in een kunststof buis.
• Gevolg: de buis kan openbarsten en daarbij een barstvorm vertonen die als papegaaienbek wordt aangeduid.