Pendentief

Betekenis

Een pendentief is een gewelfzwik dat de overgang vormt tussen een koepel of gewelf en de hoek van de steunmuur; vaak heeft het een meer- of minder driehoekige vorm. Het woord is ontleend aan het Franse pendentif, dat teruggaat op het Latijnse pendere (‘hangen’). De koepel die op pendentieven rust, wordt ook wel pendentiefkoepel genoemd.

Toepassing

Het pendentief komt voor in historische bouwstijlen en heeft een structurele en ruimtelijke functie.

• Overgangsstuk tussen een gewelf of koepel en de hoek van de steunmuur.
• Toepassing in Byzantijnse bouwkunst, de Renaissance en de Barok.
• Vormt de basis voor het dragen van een pendentiefkoepel.

Aandachtspunten

• Vorm: meestal een meer- of minder driehoekig gewelfzwik.
• Herkomst: de term is afgeleid van het Franse pendentif en het Latijn pendere (‘hangen’).
• Historie: komt vooral voor in Byzantijnse, renaissance- en barokarchitectuur.
• Terminologie: in het Engels wordt de term als "pendentive" gebruikt; niet te verwarren met "pendant".

Vergelijking

• Vergelijkbare begrippen: tromp, zwik.