Perliet

Betekenis

Perliet zijn geëxpandeerde gebakken korrels van obsidiaan (parelsteen), een glasachtig vulkanisch gesteente dat eveneens perliet wordt genoemd. Door het bakken bij circa 900 °C verdampt het in het gesteente aanwezige water in kleine belletjes, waardoor het materiaal enorm uitzet en zeer licht en poreus wordt; daarna wordt het gezuiverd en vermalen tot gewenste korrelgradaties.

Toepassing

Perliet wordt ingezet als isolerend, brandwerend en drainerend additief of substraat.

• Brandwerende vulling van leidingschachten, schoorstenen en openhaardkanalen (bijv. PM-10 of PM-12).
• Vulling van de ruimte tussen plafond en vloer en vulling van spouwmuren (brandmuur-, compartimenteringsisolatie; PM-6 of PM-7).
• Isolerende afschotlagen en isolatiemortel onder dekvloeren (PM-6, PM-7, PM-10).
• Toeslag in verf, vernis, pleister en mortel.
• Hydrologisch substraat voor teelt van groenten en bloemen als alternatief voor aarde.
• Grondverbetering in de moestuin: maakt grond ruller, luchtiger en beter gedraineerd (meng 10–35% door de aarde).

Aandachtspunten

• Kosten: perliet-korrels kosten ongeveer twee keer zoveel als argex-korrels (15–20 euro per 100 liter, dus ca. 15–200 euro/m3).
• Esthetiek: de witte kleur valt in siertuin-toepassingen direct op.
• Brandveiligheid: onbrandbaar en niet ontvlambaar; temperatuurbestendig tot ca. 900 °C.
• Gebruik in grond: combineren volgens aangegeven mengverhouding (10–35%) voor verbetering van drainage en beluchting.

Materialen / uitvoeringsvormen

• Korrelvorm: korrels met granulatie 0–6 mm; kleur wit tot grijs-wit.
• Mortels: perliet wordt ook verwerkt in isolatiemortels (bijv. PM-6, PM-7, PM-10, PM-12) en in platen/blokken.
• Gesiliconiseerde varianten bestaan voor specifieke toepassingen (bijv. spouwisolatie).

Fysische eigenschappen (korrels)

• Volumieke massa (stortgewicht, afhankelijk van korrelgrootte): 65–120 kg/m3.
• Warmtegeleidingscoëfficiënt λ: 0,04 W/mK.
• Diffusieweerstandsgetal µ: 3.
• Temperatuurbereik: −250 tot +800 °C; temperatuurbestendig tot ca. 900 °C.
• Smeltpunt: ca. 1400 °C.
• Gloeiverlies: minder dan 1% (massa).
• pH-waarde: ca. 7 (neutraal).
• Waterretentie: ca. 35%.
• Druksterkte: 0,01 N/mm (zoals vermeld).
• Hygroscopisch evenwichtsvochtgehalte: minder dan 1,5%.
• EC-waarde: 0,0–0,1 mS/cm.
• Rookproductie: nihil.
• Niet brandbaar: geen kunststoffen of vezels; rot of schimmel vormen niet.

Fysische eigenschappen (perliet-mortels)

Voor mengverhoudingen PM-6, PM-7, PM-10 en PM-12 gelden (afhankelijk van mengverhouding):

• Volumieke massa: 465 – 370 – 340 – 310 kg/m3.
• Warmtegeleiding λ: 0,095 – 0,080 – 0,075 – 0,068 W/mK.
• Diffusieweerstandsgetal µ: 4,1.
• Druksterkte: 1,7 – 1,0 – 0,5 – 0,3 N/mm2.

Vergelijking met argex en vermiculiet

• Ten opzichte van argex: perliet is ongeveer twee keer zo duur, maar heeft aanzienlijk betere isolerende eigenschappen (λ perliet 0,04 W/mK versus λ argex 0,22 W/mK); perliet is wit van kleur.
• Ten opzichte van vermiculiet: vermiculiet geëxpandeerd weegt doorgaans 65–160 kg/m3 en heeft een warmtegeleidingscoëfficiënt λ van 0,05–0,07 W/mK, waardoor de eigenschappen van vermiculiet enigszins vergelijkbaar zijn met die van perliet.