Puzzolaan

Betekenis

Puzzolane stoffen zijn toeslagstoffen die, bij normale temperatuur en in aanwezigheid van water, met kalk reageren en daarbij verbindingen met hydraulische eigenschappen vormen. De gevormde verbindingen lossen niet meer in water op. Anders dan hydraulische stoffen hebben puzzolanen voor hydratatie zowel water als kalk nodig.

Toepassing

Puzzolaan wordt toegepast als toeslagstof in mortel en beton.

• Vormen van hydraulische verbindingen door reactie met kalk en water.
• Gebruik als bindmiddel in historische en moderne beton- en mortelmengsels.
• Toepassing in verschillende mortelsoorten, onder meer voor voegwerk en restauratie.

Aandachtspunten

• Vereist zowel water als kalk voor de hydratatiereactie; water alleen volstaat niet.
• De reactie vindt plaats bij normale temperaturen.
• De ontstane verbindingen zijn onoplosbaar in water.
• De termen "puzzolaan" en "hydraulisch" worden vaak door elkaar gebruikt, maar betekenen niet hetzelfde.

Materialen / uitvoeringsvormen

• Tras: natuurlijke puzzolaan, meestal fijngemalen tufsteen.
• Vliegas, gebakken klei en gebrande leisteen: voorbeelden van kunstmatige puzzolanen.
• Natuurlijke puzzolane stoffen in beton worden ook aangeduid als puzzolanan.

Etymologie

De term puzzolaan (vroeger ook: pozzuolaan) is ontleend aan de Italiaanse stad Pozzuoli, waar vulkanische as al in de Romeinse tijd als bindmiddel voor beton werd toegepast; het Engelse equivalent is pozzolan of pozzolana.