Schulpen

Betekenis

Schulpen betekent primair het overlangs zagen van hout, dus in de lengterichting van de houtvezels; dit kan zowel in de breedte als in de dikte van een plank gebeuren. Daarnaast duidt schulpen op het schelpvormig uitsnijden of is het meervoud van schulprand, een schelpvormige afwerking zoals bij houtwerk of zonwering. Het woord is een jongere vorm van Middelnederlandse termen als schorpen en schurpen; het zelfstandig naamwoord schulp (meervoud schulpen) verwijst naar een schelp.

Toepassing

Schulpen wordt toegepast in houtbewerking en afwerking.

• Overlangs zagen van planken voor het aanpassen van breedte of dikte.
• Zagen in de dikte met een bandzaagmachine voor het vervaardigen van dunne lagen, bijvoorbeeld parket.
• Schelpvormig uitsnijden als decoratieve afwerking (schulpranden) bij houtwerk of zonwering.

Aandachtspunten

• Houd rekening met de vezelrichting: schulpen gebeurt in de lengterichting van de houtvezels.
• Voor het maken van 9 mm parket wordt vaak gestart met een dikte van circa 30 mm bij het schulpen in de dikte.
• Bij eikenhout gebeurt schulpen vóór het drogen om betere rechtheid, vlakheid en kleurenhomogeniteit te bereiken.
• Maak onderscheid tussen de techniek van overlangs zagen en de betekenis als schelpvormige afwerking om verwarring te vermijden.

Uitvoering

• Schulpen van de breedte of dikte kan mechanisch gebeuren, veelal met een bandzaagmachine.
• Bij het schulpen in de dikte worden doorgaans dikkere planken in meerdere dunne lagen gezaagd om eindproducten zoals parket te verkrijgen.

Materialen / uitvoeringsvormen

• Eikenhout wordt specifiek genoemd als materiaal waarbij schulpen vóór het drogen wordt toegepast voor een beter eindresultaat.
• Een gebruikelijke uitgangsdikte voor het verkrijgen van dunne parketlagen is circa 30 mm, met een einddikte van ongeveer 9 mm.

Vertaling

• Engels: to rip (saw) voor het overlangs zagen; scalloped edge voor schulprand / schulpen als schelpvormige rand.