Slangenmuur

Betekenis

Een slangenmuur is een slangvormig, slingerend gebouwde muur die door zijn vorm windvrije, zonnige plekjes creëert. De holtes of "nissen" tussen de slingerende delen houden zonnewarmte vast, waardoor zich een gunstig microklimaat vormt voor bijzonder of warmteminnend plantgoed.

Toepassing

De slangenmuur wordt toegepast om specifieke teelt- en tuinwensen te realiseren:

• Creëren van windvrije, warme standplaatsen voor planten en struiken.
• Kweken van bijzondere of exotische gewassen en vruchten.
• Beschermen van een erf of kasteel door het vormen van een beschuttingsmuur.
• Plaatsen langs water om in droge periodes beregening van de aanplant mogelijk te maken.

Aandachtspunten

• Zonnewarmte blijft in de nissen hangen; positionering ten opzichte van zoninstraling is bepalend.
• Windbescherming ontstaat uit de slingerende vorm; de mate van bescherming varieert met hoogte en diepte van de nissen.
• Aanleg nabij water maakt beregening in tijden van droogte mogelijk.
• Veel slangenmuren staan op buitenplaatsen; aandacht voor historische context en conservering is vaak relevant.

Typen / uitvoeringen

• Slingervormige uitvoering: wanneer de muur in slingervorm is opgetrokken en specifiek voor fruit of leiplanten wordt gebruikt, komen benamingen voor als fruitmuur, leimuur of abrikozenmuur; dezelfde uitvoering kan ook mur à retranchement genoemd worden.
• Algemeen: de term slangenmuur of slingermuur wordt gebruikt voor elk slingerend muurprofiel dat microklimaten creëert.

Voorbeelden

• De slangenmuur van Slot Zuylen in Oud-Zuilen (Utrecht) is een bekend voorbeeld; de ligging aan het water maakt beregening van de beplanting mogelijk en de muur heeft tevens een beschermend karakter vergelijkbaar met een weermuur.
• De meeste slangenmuren komen voor bij buitenplaatsen in Noord-Holland en Utrecht.