Verdieping

Betekenis

Een verdieping is doorgaans een bouwlaag in een gebouw, vereenvoudigd beschreven als de ruimte tussen twee vloeren. Daarnaast duidt het woord in andere contexten een uitholling in een vlak (zoals bij bas-reliëf) en het proces van uitdiepen of nader bestuderen van iets (bijvoorbeeld "verdiept zijn in een boek").

Toepassing

De term verschijnt in bouwkundige, artistieke en taalgebruikende contexten.

• Aanduiding van een bouwlaag in huizen en stadshuizen.
• Tellen van lagen bij het bepalen van het aantal verdiepingen van een gebouw.
• Aanduiding van bijzondere lagen zoals bel-etage en mezzanino.
• Beschrijving van uithollingen of verlaagde vlakken in beeldende kunst (bas-reliëf).
• Gebruik in figuurlijke uitdrukkingen: verdiepen in een onderwerp of boek.

Aandachtspunten

• Regionale varianten: in het Vlaams komt ook het woord "verdiep" voor.
• Telwijze: de begane grond kan wel meegerekend worden bij het totaal aantal verdiepingen.
• Historische ambiguïteit: in vroegere periodes kon "eerste verdieping" zowel begane grond als eerste etage aanduiden.
• Taalverschillen: de Engelse termen zijn onder meer floor, storey en (Amerikaans) story; dit kan leiden tot verwarring bij internationale vergelijking.

Etymologie / historiek

• Vorming: volgens verklaringen ontstond "verdieping" in verband met bouwwijzigingen in koopmanshuizen waarbij vloeren werden verlaagd of verdiept om ruimte te winnen.
• Verwantschap: het Nederlandse "etage" is ontleend aan het Franse étage (Oudfrans estage), afgeleid van werkwoorden die teruggaan op het Latijnse stare ("staan").
• Ontwikkeling: door eeuwenlange bouwkundige veranderingen ontstonden verschillende betekenissen en gebruikswijzen, onder meer voor stadshuizen met meerdere lagen en voor verlaagde zoldervloeren.