Zeeg

Betekenis

De zeeg is de opwaartse (bolle) ronding of opbuiging die bij fabricage bewust in liggers, vloeren of dakvlakken wordt aangebracht; het is de afstand tussen het hoogste punt in het midden en de horizontale lijn tussen de uiteinden. De primaire functie is het geheel of gedeeltelijk compenseren van doorbuiging of hoekverdraaiing en het bevorderen van afwatering van grote platte daken. Bij het ontwerp wordt rekening gehouden met latere doorbuiging door permanente belastingen.

Toepassing

De zeeg komt voor in constructies waar vervorming of afwatering een rol speelt.

• In stalen en betonnen liggers.
• In betonnen vloeren (breedplaten, kanaalplaten).
• Op grote platte daken voor afwatering.
• In wegen om hemelwater naar de randen en kolken te leiden.
• In de scheepsbouw als oplopende lijn van het dek naar voor- en achtersteven.

Aandachtspunten

• Bepaal de omvang van de zeeg op basis van overspanning, materiaal, dikte en wapening.
• Houd rekening met langzame vervormingen (kruip, relaxatie) en met verzakking van onderliggende vloeren bij prefab onderdelen.
• Stel bij prefab vloerelementen de voorgeschreven lokale vloerdikte ter plaatse van de zeeg als maatgevend vast en stort de vloer "met de zeeg mee".
• Laat de leverancier van prefabplaten de vereiste zeeg doorgeven.
• Neem veiligheidsmarges voor sneeuw- en regenbelasting in beschouwing; onvoldoende marge kan leiden tot bezwijken van platte daken.

Afmetingen / verhouding

• Gebruikelijke verhoudingen liggen tussen circa 1/100 en 1/400 van de overspanning; in sommige gevallen volstaat 1/600.
• Voorbeeld: een hal met vrije overspanning van ruim 21,5 m en IPE550-liggers kan een zeeg van 210 mm hebben.
• Richtlijnen voor prefab breedplaatvloeren: bij vrij opgelegde velden ≈ 1/400 van de overspanning; bij doorgaande (doorlopende) vloeren ≈ 1/600 van de overspanning.

Scheepsbouw

• In de scheepsbouw is de zeeg de oplopende lijn in lengterichting van het schip van het midden van het dek naar voor- en achtersteven; dit geeft een flauwe holle lijn, anders dan de bolle zeeg in de bouwwereld.
• Een oplopende zeeg ontstaat wanneer de voorsteven hoger is dan de achtersteven.
• Doel is het vergroten van het reservedraagvermogen door inkomend water buitenboord te houden.
• Tankschepen en containerschepen worden vaak zonder zeeg gebouwd om kosten te besparen en het stuwen van lading te vereenvoudigen.

Taal

• De term kan ook opbuiging of toog genoemd worden.
• Woordherkomst: afgeleid van het werkwoord "zijgen" (langzaam neerdalen).
• Meervoud: zegen.
• Engelse termen die corresponderen: "camber" (bouwwereld), "crown" (hoogste punt van de bolle bovenzijde), en "sheer" (zeeg bij schepen).