Vlechtheg

Betekenis

Een vlechtheg is een hekwerk gevormd uit gevlochten levende bomen en struiken, bedoeld om percelen te scheiden, vee binnen velden te houden en dieren onderdak en nestgelegenheid te bieden. Dit traditionele landschapselement werd al in de Romeinse tijd gebruikt en kan, door dichte begroeiing en doorns, vrijwel ondoordringbaar zijn.

Toepassing

De vlechtheg wordt toegepast in agrarische en landschappelijke contexten.

• Scheiden van akkers en percelen.
• Binnenhouden van vee binnen weiden en velden.
• Bieden van vluchtplaats, broedplaats en voedsel voor allerlei dieren.
• Creëren van duurzame, levende afscheidingen als alternatief voor gaas of prikkeldraad.

Aandachtspunten

• Plant boompjes in een lijn op de gewenste plaats; vaak worden wilgen gebruikt.
• Vlechtmateriaal en tussenbeplanting kiezen: braamstruiken, meidoorn en rozen zorgen voor extra dichtheid en doorns.
• Overweeg verticale palen aan weerszijden van de heg als extra steun.
• Onderhoud beperken zich meestal tot winter­snoei van ongewenste uitlopers.
• Houd rekening met de tijdsbehoefte: jonge boompjes moeten enkele jaren groeien vóór het vlechten.

Bouw van de vlechtheg

Er bestaan meerdere uitvoeringen en aanlegmethodes.

• Traditionele methode:
  • Plant boompjes (vaak wilgen) in een lijn.
  • Zaag na enkele jaren de stam deels door enkele decimeters boven de grond en zet het bovenste deel schuin.
  • Vlecht de in de breedte groeiende takken met de lengterichtingtakken van de heg.
  • Plant doornige struiken tussen de gevlochten boompjes (bijv. braam, meidoorn, rozen) om de heg bijna ondoordringbaar te maken; ook veldesdoorn en kornoelje worden toegepast.
  • Nieuwe scheuten verschijnen zowel op het schuine deel als op de lage onderstam.
• Alternatieve methode:
  • Plant boompjes en bouw meteen een gevlochten structuur met takken en twijgen.

Onderhoud

• Snoei in de winter de ongewenste uitlopers weg om de vorm en dichtheid te bewaren.
• Controleer eventueel de stevigheid van ondersteunende palen en herstel waar nodig.

Dieren en ecologie

• Veel dieren gebruiken de vlechtheg als schuil- of broedplaats en vinden er voedsel.
• Vlechtheggen vergroten de biodiversiteit in agrarische landschappen; aanvullende hulpmiddelen kunnen het leven of overleven van dieren verder vergemakkelijken.

Vergelijkbare structuren

• Vlechttuin: een vlechtheg die vaak uit voornamelijk dode takken is opgebouwd.
• Houtwal: verwant landschapselement met eigen uitvoeringsvormen.
• Raatakkers (celtic fields): historische landschappelijke structuren waarmee de vlechtheg vergeleken kan worden.