Voorhuis

Betekenis

Het voorhuis is historisch het voorste deel van een woonhuis, gelegen aan de straatzijde. Het bevatte vaak een winkel of bedrijf en had soms een kelder; meestal stond het hoger dan het achterhuis en was het van dat achterhuis gescheiden door een brandmuur.

Toepassing

Het voorhuis kwam vooral voor in oudere stedelijke panden.

• Herbergen, winkeltjes en ambachtelijke bedrijfsruimten aan de straatzijde in stedelijke gevels.
• Woonruimte aan de voorzijde, vaak met een voorkamer.
• Nieuw gebouwde huisjes vóór oudere boerderijen of schuren (nieuw huis voor een schuur).
• Situaties waar smalle percelen en diepe woningen handel aan de straatzijde en hoge ruimtedichtheid mogelijk maakten.

Aandachtspunten

• Smalle stedelijke panden ontstonden omdat belasting vaak naar eigendomsbreedte werd geheven.
• Diepe panden konden te weinig daglicht hebben; soms werden lichtschachten of lichtkokers aangebracht.
• Voor meer licht werden panden met een binnenhof tussen voor- en achterhuis gebouwd.
• Bereikbaarheid tussen voor- en achterhuis verliep soms via een gang.
• Voor- en achterhuis werden vaak van elkaar gescheiden door een brandmuur.

Verschil met achterhuis

• Het voorhuis ligt aan de straatzijde en bevat vaak commerciële functies en een kelder; het achterhuis ligt verder van de straat en is doorgaans het achterste deel van het perceel.
• Architectonisch kon het voorhuis hoger zijn dan het achterhuis.

Lichtvoorziening en indeling bij diepe panden

• Diepe, smalle panden in oudere steden hadden regelmatig onvoldoende natuurlijke verlichting in middenkamers.
• Oplossingen waren lichtschachten of lichtkokers en het invoegen van een binnenhof tussen voor- en achterhuis om in beide delen meer licht toe te laten.