Zontoetredingsfactor (ZTA)

Betekenis

De zontoetredingsfactor (ZTA) geeft de verhouding weer tussen de zonnestraling die binnen een vertrek arriveert en de opvallende zonnestraling op een raamvlak, inclusief zowel directe als diffuse straling, bij een invalshoek van 45 graden. Een hogere ZTA betekent meer zontoetreding en dus meer binnenkomende zonnewarmte.

Toepassing

De ZTA speelt een rol bij het selecteren van beglazing en het ontwerp van zonwering.

• Bepalen van beglazingskeuzes voor grote glaspuien en kantoren met curtain walls.
• Ontwerpen van voorzieningen om zomerzon te beperken zonder daglicht te veel te verminderen.
• Toepassen van gecoat glas of warmtefolie om de ZTA te verlagen.
• Combineren van helder glas met buitenzonwering als alternatief voor laag-ZTA-beglazing.
• Splitsen van ramen in boven- en onderdelen om daglicht en uitzicht te optimaliseren.

Aandachtspunten

• Een hoge ZTA levert in de winter positieve zonnewinst, maar vergroot in de zomer de koelbehoefte.
• Bij zeer grote glasfronten doorgaans een lage ZTA nastreven om overmatige warmtevorming in de zomer te vermijden.
• De lichttoetreding (LTA) mag niet te laag zijn; voorkeur is een LTA boven ongeveer 50%.
• Buitenzonwering heeft de voorkeur om zomerse warmtelasten te beperken.
• Voor ramen kan ZTA binnen bepaalde grenzen onafhankelijk van LTA worden aangepast; een scheiding in raamvlakken maakt dit eenvoudiger.

Eisen / regelgeving

• De ZTA wordt niet meer gebruikt als gangbare maat; internationaal en ook in Nederland is de g-waarde de toegepaste grootheid geworden.

Waarden / voorbeelden

• Blank enkel glas: ZTA ≈ 0,8.
• HR++-glas: ZTA tussen circa 0,6 en 0,7.
• Gebruikelijke streefwaarde om zomerse invloed te beperken: circa 30% ZTA.
• Gewenste LTA voor voldoende daglicht: bij voorkeur boven 50%; bovenste raamdeel kan LTA ≈ 0,7 hebben.

Werking / maatregelen om ZTA te verlagen

• Gecoat glas toepassen om zonnewarmte te verminderen.
• Warmtewerende folie op glas gebruiken om infraroodstraling tegen te gaan.
• Buitenzonwering inzetten om in de zomer directe instraling te beperken.
• Splitsing van raamvlakken: bovenste deel voor verhoogde daglichttoetreding met lage ZTA, onderste deel voor zicht.

Terminologie

• Engelse aanduiding: SGF (solar gain factor).
• Verwante grootheden: g-waarde (vervanging van ZTA) en LTA (lichttoetreding), waarbij LTA de hoeveelheid doorgelaten daglicht aangeeft.