Abrasie

Betekenis

Abrasie is een vorm van mechanische erosie waarbij vaste deeltjes het oppervlak van gesteenten afslijten door schurende werking. De van het gesteente losgeraakte deeltjes kunnen door het vervoerende medium worden meegevoerd en zelf aanvullend tot verdere abrasie leiden.

Toepassing

Abrasie treedt op in verschillende natuurlijke omgevingen.

• In rivieren en stromend water, zichtbaar in uitgesleten valleien en kloven (bijv. Grand Canyon).
• Onder gletsjers, waar in het ijs ingesloten stenen gletsjerstrepen en schuringssporen veroorzaken.
• In winderosie, waarbij zanddeeltjes de onderzijde of aanliggende oppervlakken van rotsen abraderen.

Aandachtspunten

• Hardheid van het gesteente beïnvloedt de mate van abrasie.
• Snelheid van het vervoerende medium bepaalt de energie van de deeltjes.
• Massa van de deeltjes verhoogt de schurende werking.
• Concentratie van de deeltjes in het medium vergroot de erosiesnelheid.
• Loslatende deeltjes vormen een kettingreactie: zij kunnen vervoerd worden en zelf abrasie veroorzaken.

Abrasie in glasbewerking

In de kunst van het glasschilderen verwijst abrasie naar een middeleeuwse techniek waarbij een gevlamd (flashed) glasoppervlak gedeeltelijk wordt weggekrabd om het onderliggende witte (blanke) glas zichtbaar te maken. Deze procedure werd toegepast bij glas-in-lood en vergelijkbare ambachtelijke technieken.

Herkomst van de term

Het woord komt uit het Latijn: ab (weg) en radere (schrapen, slijpen, krabben). De Engelse term is "abrasion" (werkwoord: to abrade).