Attisch

Betekenis

Attisch betekent letterlijk "uit Attica" en slaat op de provincie rond Athene, de inwoners daarvan en de daar gesproken taal. In de bouwkunst wordt "attisch" vaak gebruikt als aanduiding die samenvalt met de Ionische orde.

Toepassing

Termen en elementen in de klassieke bouwkunst benoemen, met name binnen de Ionische orde.

• Aanduiden van stijlkenmerken die tot de Ionische orde behoren.
• Beschrijven van het basement of voetprofiel bij Ionische zuilen.
• Verwijzen naar geografische of taalkundige herkomst (Attica, Athene).

Aandachtspunten

• De term heeft zowel een geografische/taalkundige als een architecturale betekenis; context bepaalt de uitleg.
• Een Attisch basement volgt een vaste opeenvolging van profielen; afwijkingen beïnvloeden de classificatie.
• De voetplaat van het basement ontbreekt vaak of wordt niet getekend.
• Torus en trochilus verschillen qua vorm: torus is bol/golvend, trochilus heeft een holle rand.

Onderdelen

Een Attisch (of Ionisch) basement bestaat, van onder naar boven, uit:

• voetplaat: vaak niet aanwezig of niet getekend;
• torus: een schijf met een bolle rand;
• trochilus: een iets kleinere schijf met een holle rand;
• torus: opnieuw een iets smallere torus bovenaan.

Etymologie

• Torus: Latijns woord voor uitpuiling, dikte, spierbundel, kussen, matras.
• Trochilus: afgeleid van het Latijnse trochus (hoepel) of het Griekse trochos (wiel, schijf).