Belvedere

Betekenis

Een belvedere is oorspronkelijk een hooggelegen villa of zomerhuis met een fraai vergezicht over het eigen terrein. De term is later ook toegepast op uitkijktorens, koepels en verdiepingen met een open deel of grote loggia van waaruit men beschermd uitzicht heeft.

Toepassing

Een belvedere fungeert als uitzichtpunt of recreatieve ruimte.

• Hooggelegen villa of zomerhuis met open gaanderij
• Uitkijktoren of koepel ontworpen voor zicht over de omgeving
• Verdieping met open gedeelte of grote loggia, beschermd tegen zon en regen

Aandachtspunten

• Onderscheid tussen bebouwde belvedere en niet-bebouwde tuinconstructies bewaren.
• Open gedeelten zoals loggia's bieden beschutting tegen zon en regen zonder het zicht te belemmeren.
• Functionele vorm kan variëren van woonfunctie tot puur uitzichtruimte; geen elke belvedere is bestemd voor bewoning.
• Terminologie en spelling kunnen variëren (zie Etymologie en schrijfwijze).

Etymologie en schrijfwijze

De term komt via het Frans uit het Italiaans en is samengesteld uit bel / bello (mooi) en vedere (zien); vista betekent uitzicht of zicht. De Nederlandse schrijfwijze verloor bij een spellingsherziening het eerste accent; de uitspraak in het Nederlands (en Engels) neigt meer naar [belvuder] dan [belveeder].

Verschil met gloriette en mirador

• Gloriette: een vergelijkbare constructie maar meestal niet bedoeld voor bewoning en vaak met een open structuur.
• Mirador: een Spaans type belvedere dat vaak begroeid is en voorzien is van een fraaie bekroning.

Overige vergelijkbare termen

• Engels: belvedere en gazebo worden beide als termen gebruikt voor vergelijkbare paviljoens of uitzichtpunten.
• Vista: verwijst naar het uitzicht of zicht zelf en niet naar de bouwkundige constructie.